Wymagania edukacyjne z zajęć praktyczno-technicznych w kl. IV
Temat lekcji
Zagadnienia
Wymagania na poszczególne oceny
Ocena dopuszczająca
Uczeń:
Ocena dostateczna
Uczeń:
Ocena dobra
Uczeń:
Ocena bardzo dobra
Uczeń:
Ocena celująca
Uczeń:
Rozdział I. Zaczynam przygodę z techniką
1.1 Dlaczego warto zdobywać umiejętności techniczne?
Charakter zajęć ZPT, rola techniki w życiu codziennym, ogólne zasady pracy, wstępna samoocena zainteresowań i predyspozycji technicznych, przykłady zawodów technicznych, zapoznanie z PZO
- potrafi wymienić przynajmniej kilka przykładów urządzeń technicznych używanych w domu lub w szkole,
- wymienia kilka zawodów związanych z techniką,
- z pomocą nauczyciela potrafi wyjaśnić, do czego służy instrukcja obsługi.
- wyjaśnia, w jaki sposób technika ułatwia codzienne obowiązki,
- wymienia 3–4 zawody techniczne oraz krótko charakteryzuje dany zawód.
- szczegółowo omawia wpływ techniki na jakość życia (np. oszczędność czasu, ekologia),
- potrafi dopasować konkretne narzędzia do wybranych zawodów technicznych,
- potrafi uzasadnić, dlaczego umiejętności techniczne są kluczowe na współczesnym rynku pracy,
- charakteryzuje ścieżkę edukacyjną dla wybranych zawodów technicznych (np. jakie szkoły trzeba skończyć),
- swobodnie posługuje się terminologią techniczną i potrafi wskazać zagrożenia wynikające z niewłaściwego użytkowania technologii.
- wykazuje się wiedzą techniczną, np. omawia nowoczesne technologie,
- aktywnie i twórczo podchodzi do rozwiązywania problemów technicznych, pomagając innym w zrozumieniu tematu.
1.2 Poznaję ważne zasady
Regulamin pracowni ZPT, zasady bezpiecznej pracy indywidualnej i zespołowej, wpływ porządku na stanowisku na bezpieczeństwo i efektywność pracy, schemat działania projektowego: pomyśl – zaprojektuj – wykonaj, podstawowe znaki BHP
- potrafi wymienić przynajmniej podstawowe zasady z regulaminu pracowni,
- wie, że na stanowisku pracy należy zachować porządek, ale wymaga przypomnienia o jego uprzątnięciu.
- rozumie regulamin pracowni i potrafi wyjaśnić, dlaczego należy go przestrzegać,
- wymienia korzyści płynące z utrzymania porządku na stanowisku pracy (bezpieczeństwo i oszczędność czasu)
- samodzielnie i rzetelnie przygotowuje stanowisko pracy oraz sprząta je po zakończeniu zajęć,
- potrafi podać konkretne przykłady bezpiecznej pracy indywidualnej i zespołowej (np. komunikacja w grupie, bezpieczne przekazywanie narzędzi)
- wzorowo przestrzega regulaminu i zasad BHP, dbając o bezpieczeństwo swoje oraz kolegów,
- potrafi szczegółowo uzasadnić wpływ porządku na efektywność pracy, podając przykłady zagrożeń wynikających z braku porządku
- wykazuje się postawą proaktywną: samodzielnie zauważa i zgłasza potencjalne zagrożenia na stanowisku pracy,
- potrafi pełnić funkcję lidera w zespole, dbając o przestrzeganie zasad bezpiecznej pracy przez grupę
1.3 Posługuję się narzędziami
Rozpoznawanie podstawowych narzędzi stosowanych na ZPT, podział narzędzi i przyborów oraz ich przeznaczenie, zasady bezpiecznego posługiwania się prostymi narzędziami ręcznymi
- rozpoznaje i nazywa tylko podstawowe narzędzia (np. młotek, nożyczki, linijkę) z pomocą nauczyciela,
- z trudnością przypisuje narzędzia do prostych czynności,
- zna podstawowe zasady BHP, ale wymaga częstych upomnień i nadzoru podczas pracy, by ich nie łamać.
– samodzielnie rozpoznaje i nazywa typowe narzędzia ręczne stosowane na lekcjach,
- potrafi zastosować podział narzędzi ze względu na ich przeznaczenie (np. do cięcia, pomiaru, łączenia).
- przestrzega zasad BHP, choć zdarza mu się pracować w sposób mało precyzyjny lub chaotyczny.
- sprawnie posługuje się poprawnym nazewnictwem narzędzi i przyborów,
- potrafi samodzielnie pogrupować narzędzia w zależności od obrabianego materiału (papier, drewno, metal).
- pracuje bezpiecznie, dba o ład na stanowisku pracy i prawidłowo dobiera narzędzie do wykonywanej pracy..
- bezbłędnie identyfikuje narzędzia, w tym te specjalistyczne,
- precyzyjnie określa przeznaczenie każdego narzędzia i uzasadnia swój wybór,
- wzorowo przestrzega zasad BHP, dba o konserwację narzędzi po pracy i potrafi wskazać potencjalne zagrożenia wynikające z niewłaściwego użycia sprzętu.
- wykazuje się wiedzą wykraczającą poza program,
- wykonuje zadania z najwyższą starannością, potrafi doradzić rówieśnikom w doborze narzędzi i jest wzorem bezpiecznej postawy w pracowni technicznej.
1.4 Myślę, projektuję, wykonuję
Etapy działania projektowego: pomyśl – zaprojektuj – wykonaj, planowanie i harmonogram, dobór materiałów a koszty realizacji projektu, rola współpracy w projekcie, refleksja nad uczeniem się przez działanie
- podejmuje próbę stworzenia planu, ale jest on niekompletny nawet przy wsparciu nauczyciela,
- brakuje wyraźnego podziału na etapy, wykonuje pracę pod stałym nadzorem,
- projekt jest niedokończony lub wykonany niestarannie, jednak uczeń wykazuje chęć do pracy i zna podstawowe zasady BHP.
– wykonuje pracę w sposób mało szczegółowy lub wymaga pomocy nauczyciela,
- pracuje chaotycznie, co wpływa na tempo pracy,
- praca jest ukończona, ale wykazuje braki w estetyce lub staranności.
– wykonuje pracę, która zawiera większość niezbędnych informacji i opisów,
- plan jest zrozumiały, choć może wymagać drobnych korekt w trakcie realizacji.
- praca jest estetyczna i spełnia swoje zadanie, dopuszczalne są drobne niedociągnięcia wykończeniowe.
– przygotowuje przemyślany plan, który zawiera czytelny rysunek techniczny lub schemat oraz listę potrzebnych materiałów,
- dzieli pracę na fazy i realizuje je zgodnie z założonym czasem,
- przestrzega zasad BHP bez przypominania.
- opracowuje kompletny, nowatorski projekt z uwzględnieniem szczegółów,
- rozpisuje plan perfekcyjnie, z przewidzeniem ewentualnych trudności i sposobów ich rozwiązania,
- wykazuje postawę mentora wobec innych.
Album ze zdjęciami
Planowanie etapów pracy i harmonogram działań, organizacja stanowiska, bezpieczna obsługa narzędzi, trasowanie ramek i przenoszenie kształtów i wymiarów, technika decoupage, łączenie materiałów, materiały recyklingowe, prezentacja wytworu
– przy pomocy nauczyciela dobiera materiały i narzędzia
– wykonuje proste czynności (wycinanie, klejenie) pod kierunkiem
– przygotowuje i porządkuje stanowisko pracy
– samodzielnie dobiera materiały i narzędzia
– przenosi proste kształty i wymiary na materiał
– wykonuje album z podstawowym zdobieniem
– stosuje materiały recyklingowe
– krótko omawia swój wytwór
– planuje kolejność czynności przed przystąpieniem do pracy
– precyzyjnie trasuje kształty i przenosi wymiary
– starannie łączy elementy właściwymi metodami
– stosuje technikę decoupage
– omawia napotkane trudności i efekt końcowy
– samodzielnie tworzy harmonogram działania
– wykonuje estetyczny album z elementami decoupage
– uzasadnia wybór materiałów recyklingowych
– porównuje efekt z założeniami i wskazuje możliwe usprawnienia
– proponuje autorskie rozwiązania zdobnicze lub konstrukcyjne
– analizuje koszty i sposoby ich obniżenia przez recykling
– prezentuje wytwór na forum klasy z omówieniem każdego etapu
– ocenia pracę własną i kolegów według ustalonych kryteriów
1.5 Bezpiecznie pracuję na lekcji
Podstawowe znaki ewakuacyjne, przeciwpożarowe i informacyjne, plan ewakuacji szkoły, postępowanie w sytuacjach zagrożenia na terenie szkoły, numery i sygnały alarmowe
- zna numery alarmowe (112, 999),
- potrafi rozpoznać podstawowe znaki (np. „wyjście ewakuacyjne”, „gaśnica”),
- wie, że w razie alarmu należy słuchać poleceń nauczyciela.
- potrafi przyporządkować znaki do odpowiednich grup (ewakuacyjne, przeciwpożarowe, informacyjne),
- wie, jak brzmi sygnał alarmowy w szkole,
- potrafi wskazać na planie szkoły drogę ewakuacji z danej klasy.
- potrafi poprawnie wezwać pomoc przez telefon (powiedzieć, co się stało, podać adres i swoje dane),
- zna zasady bezpiecznego opuszczania budynku (brak paniki, poruszanie się w grupie, miejsce zbiórki),
- samodzielnie analizuje plan ewakuacji i potrafię wyznaczyć alternatywną drogę wyjścia,
- potrafi wyjaśnić znaczenie rzadziej spotykanych znaków bezpieczeństwa,
- aktywnie uczestniczy w próbnej ewakuacji, dając przykład innym uczniom,
- rozumie i tłumaczy innym znaczenie sygnałów dźwiękowych.
- wykazuje się wiedzą wykraczającą poza program (np. potrafi opisać rodzaje gaśnic i ich przeznaczenie),
- wykonuje dodatkową pracę, np. makietę bezpiecznej klasy lub prezentację o bezpieczeństwie w szkole.
Kokarda narodowa
Praktyczna nauka metod działania, bezpieczna obsługa narzędzi, trasowanie i wycinanie, łączenie materiałów, materiały recyklingowe, prezentacja wytworu
– przy pomocy nauczyciela wycina i skleja elementy kokardy
– stosuje podstawowe zasady bezpieczeństwa podczas pracy z nożyczkami
– samodzielnie wycina i łączy elementy kokardy
– dobiera materiały recyklingowe
– krótko opisuje swój wytwór i napotkane trudności
– planuje kolejność czynności przed przystąpieniem do pracy
– wykonuje estetyczną kokardę z zastosowaniem właściwych metod łączenia
– stosuje materiały recyklingowe i uzasadnia ich wybór
– proponuje własny wariant wzoru lub zdobienia kokardy
– precyzyjnie przenosi kształty na materiał
– wskazuje związek wyrobu z zasadami ograniczania odpadów
– tworzy autorski, nowy projekt kokardy z oryginalnym motywem
– analizuje możliwości zmniejszenia ilości odpadów przy produkcji
– prezentuje wytwór, omawiając materiały, techniki i trudności
1.6 Udzielam pierwszej pomocy
Rozpoznawanie sytuacji wymagających pierwszej pomocy, zasady postępowania na miejscu zdarzenia, zasady powiadamiania i alarmowania, podstawowe czynności pierwszej pomocy (skaleczenia, krwotoki, omdlenia, kontuzje), zawartość apteczki pierwszej pomocy
Uczeń przy pomocy nauczyciela:
- wymienia numery alarmowe (112, 997, 998, 999),
- rozpoznaje sytuację zagrożenia (np. widzi, że ktoś zemdlał),
- potrafi wskazać apteczkę w sali lekcyjnej,
- wie, że należy zadbać o własne bezpieczeństwo przed podejściem do poszkodowanego.
Uczeń samodzielnie:
- prawidłowo wzywa pomoc, podając najważniejsze informacje (co się stało, gdzie, ile osób poszkodowanych),
- potrafi sprawdzić, czy poszkodowany jest przytomny i czy oddycha,
- wymienia podstawowe elementy wyposażenia apteczki
- rozumie konieczność założenia rękawiczek ochronnych przed udzieleniem pomocy.
- zachowuje właściwą kolejność działań na miejscu zdarzenia (ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie przytomności, wezwanie pomocy),
- wyjaśnia, do czego służą poszczególne elementy apteczki,
- wie, jak opatrzyć drobne skaleczenie lub otarcie.
.
- omawia zasady postępowania przy typowych urazach (np. oparzenie, krwotok z nosa, stłuczenie itp.),
- wykazuje się opanowaniem i precyzją podczas symulacji akcji ratunkowej,
- posiada wiedzę na temat zasad resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) dostosowaną do swojego wieku,
- potrafi przeprowadzić instruktaż pierwszej pomocy dla kolegów z klasy,
- bierze aktywny udział w konkursach lub pokazach związanych z bezpieczeństwem i ratownictwem.
Rozdział II. Znam zasady bezpieczeństwa na drodze
Poznaję znaki i sygnały drogowe
Podział oznakowania pionowego i poziomego,
rodzaje znaków drogowych,
ruch kierowany, hierarchia ważności sygnałów i znaków
- rozróżnia podstawowe kształty i kolory znaków (np. trójkątny – ostrzegawczy)
- wie, że na skrzyżowaniu może stać policjant kierujący ruchem,
- potrafi wskazać na ilustracji sygnalizator świetlny i wyjaśnić znaczenie kolorów.
- potrafi dzielić znaki na pionowe i poziome,
- Wymienia 4 główne grupy znaków pionowych (ostrzegawcze, zakazu, nakazu, informacyjne),
- zna podstawową hierarchię ważności: wie, że światła są ważniejsze niż znaki.
- prawidłowo nazywa i interpretuje wybrane znaki z każdej grupy (np. ustąp pierwszeństwa, droga dla rowerów, stop),
- wyjaśnia, jak należy się zachować, gdy ruchem kieruje policjant (podstawowe postawy: przodem/tyłem oraz bokiem),
- bezbłędnie stosuje hierarchię ważności (osoba kierująca, sygnały świetlne, znaki drogowe, normy/zasada prawej ręki).
- samodzielnie klasyfikuje rzadziej spotykane znaki (np. znaki uzupełniające i tabliczki do znaków),
- rozumie różnicę między sygnałami dla pieszych a sygnałami dla kierujących pojazdami,
- potrafi w praktyce (lub na schemacie skrzyżowania) zastosować hierarchię znaków i sygnałów w różnych sytuacjach.
- potrafi bezbłędnie zinterpretować wszystkie postawy policjanta kierującego ruchem,
- wykazuje postawę wzorowego uczestnika ruchu drogowego i potrafi uzasadnić celowość stosowania konkretnego oznakowania dla bezpieczeństwa.
Znaki drogowe
Planowanie etapów pracy, wybór i analiza znaków drogowych, dobór materiałów i narzędzi, wykonanie modelu znaku (rysowanie, wycinanie, łączenie, montaż na podstawce), BHP, prezentacja i omówienie znaczenia znaków
– przy pomocy nauczyciela rozpoznaje kilka podstawowych znaków
– wykonuje prosty rysunek znaku według wzoru
– stosuje zasady BHP podczas pracy z narzędziami
– rozróżnia kategorie znaków drogowych
– samodzielnie wykonuje model wybranego znaku
– poprawnie odtwarza kształt i kolorystykę znaku
– omawia kategorię i znaczenie wykonanego znaku
– planuje i wykonuje zestaw kilku znaków drogowych
– uzasadnia wybór znaków do wykonania
– estetycznie łączy elementy i montuje znak na podstawce
– omawia znaczenie każdego znaku dla bezpieczeństwa ruchu
– wyjaśnia hierarchię ważności i kategorię każdego znaku
– starannie wykonuje wytwory, dbając o właściwe gospodarowanie materiałami
– tworzy autorski zestaw edukacyjny znaków z opisami dla młodszych uczniów
– analizuje, dlaczego kształty i kolory znaków są znormalizowane
– przeprowadza mini-quiz dla klasy z użyciem wykonanych znaków
2.2 Poznaję części drogi i rodzaje dróg
Budowa drogi i przeznaczenie jej elementów, rodzaje dróg i ich oznakowanie, hierarchia ważności znaków i sygnałów drogowych, przewidywanie zagrożeń na drodze
– przy pomocy nauczyciela wskazuje elementy drogi
– wymienia podstawowe rodzaje dróg
– wie, że znaki i sygnały mają różną ważność
– poprawnie nazywa elementy drogi i określa ich przeznaczenie
– opisuje różnice między rodzajami dróg
– omawia hierarchię ważności sygnałów i znaków drogowych
– charakteryzuje elementy drogi i ich funkcje dla poszczególnych uczestników ruchu
– wskazuje przykładowe zagrożenia wynikające z budowy drogi
– analizuje budowę skrzyżowania i rozpoznaje jego elementy
– wyjaśnia, jak oznakowanie drogi wpływa na bezpieczeństwo
– przewiduje zagrożenia w konkretnych sytuacjach drogowych
– rysuje i opisuje schemat przykładowego skrzyżowania z pełnym oznakowaniem
– omawia, jak budowa i oznakowanie drogi chronią uczestników ruchu
3.2 Przestrzegam zasad na drodze
Zasady ogólne: ruch prawostronny, szczególna ostrożność, ograniczone zaufanie; skrzyżowania, przejścia dla pieszych, przejazdy kolejowe; postawy policjanta i ich interpretacja; bezpieczne zachowanie pieszego i rowerzysty
– przy pomocy nauczyciela wymienia kilka zasad ruchu drogowego
– wie, że piesi poruszają się chodnikiem
– zna zasadę ruchu prawostronnego
– podaje zasady ogólne ruchu drogowego
– opisuje zachowanie w miejscach wymagających wzmożonej uwagi
– omawia etyczne zachowanie wobec innych uczestników ruchu
– wyjaśnia zasady szczególnej ostrożności i ograniczonego zaufania
– opisuje właściwe zachowanie na skrzyżowaniu, przejściu dla pieszych i przejeździe kolejowym
– analizuje konkretne sytuacje drogowe i wskazuje właściwe postępowanie
– uzasadnia stosowanie zasad ostrożności i ograniczonego zaufania
– porównuje obowiązki różnych uczestników ruchu drogowego
– opracowuje scenariusz sytuacji drogowej z analizą zachowań uczestników
– ocenia wpływ przestrzegania zasad na bezpieczeństwo wszystkich
– wyjaśnia innym zasady ruchu w trudnych sytuacjach
4.2 Bezpiecznie poruszam się pieszo
Elementy drogi dla pieszych, zasady poruszania się pieszych w terenie zabudowanym i poza nim, przechodzenie przez jezdnię, znaki dotyczące pieszych, odblaski, zachowania niedozwolone, zagrożenia z perspektywy pieszego
– wie, że piesi korzystają z chodnika i przejścia dla pieszych
– przy pomocy nauczyciela opisuje zachowanie na przejściu
– zna wymóg noszenia odblasków poza terenem zabudowanym
– omawia zasady poruszania się pieszego w terenie zabudowanym i poza nim
– opisuje prawidłowe korzystanie z przejścia dla pieszych ze i bez sygnalizacji
– wymienia zachowania niedozwolone pieszego (telefon, bieganie na jezdnię)
– wyjaśnia znaczenie odblasków dla bezpieczeństwa pieszego
– wyjaśnia zachowanie pieszego w różnych sytuacjach drogowych
– opisuje zasady bezpiecznego przechodzenia przez jezdnię w różnych miejscach
– rozpoznaje zagrożenia z perspektywy pieszego i wskazuje sposoby ich unikania
– wskazuje znaki drogowe dotyczące pieszych
– analizuje sytuacje zagrożeń dla pieszych i uzasadnia właściwe postępowanie
– porównuje zasady poruszania się pieszego w dzień i po zmroku
– ocenia skutki zachowań niedozwolonych dla bezpieczeństwa pieszego
– opracowuje mapkę bezpiecznej drogi do szkoły z oznaczeniem zagrożeń
– wskazuje miejsca niebezpieczne w okolicy szkoły i proponuje ich usprawnienie
– przeprowadza mini-lekcję o bezpieczeństwie pieszych dla kolegów
Gra planszowa „Bezpieczna droga do szkoły”
Planowanie etapów pracy zespołowej, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi do obróbki papieru i tektury, wykonanie planszy, pionków, kart i opakowania, racjonalne gospodarowanie materiałami i recykling, zasady gry, prezentacja efektów
– przy pomocy nauczyciela wykonuje wybrane elementy gry
– uczestniczy w małym stopniu pracach grupy
– stosuje podstawowe zasady BHP
– samodzielnie wykonuje przydzielone elementy gry
– dobiera materiały i narzędzia do zadania
– utrzymuje porządek na stanowisku
– krótko opisuje swój wkład w projekt
– planuje kolejność czynności i realizuje je
– estetycznie wykonuje elementy gry
– współpracuje z grupą, wywiązując się z podziału zadań
– omawia zastosowane materiały i rozwiązania
– aktywnie uczestniczy w planowaniu projektu i podziale zadań
– proponuje własne rozwiązania graficzne lub mechaniki gry
– wskazuje związek treści gry z zasadami ruchu drogowego
– stosuje materiały recyklingowe i uzasadnia ich wybór
– pełni rolę lidera/koordynatora projektu grupowego
– proponuje innowacyjne elementy gry (pytania, pola specjalne)
– prezentuje gotową grę i przeprowadza rozgrywkę testową z klasą
Rozdział III. Jeżdżę rowerem i hulajnogą
1.3 Wiem, jak działa rower
Znaczenie roweru jako środka transportu, rekreacji i aktywności prozdrowotnej, rodzaje rowerów, budowa roweru, układy: napędowy, kierowniczy i jezdny, hamulcowy, oświetleniowy – funkcje i wpływ na bezpieczeństwo jazdy, kontrola stanu technicznego, elementy ochrony osobistej
- wymienia dwa rodzaje rowerów (np. górski, miejski),
- wskazuje główne elementy budowy (rama, koła, kierownica, siodełko).
- wie, że rower musi mieć sprawne hamulce i oświetlenie,
- potrafi wymienić jeden element ochrony osobistej (kask)
- wyjaśnia, dlaczego warto jeździć na rowerze (np. zdrowie, ekologia).
- rozpoznaje 3-4 rodzaje rowerów i wie, do czego służą (np. szosowy do szybkiej jazdy, BMX do ewolucji),
- nazywa podstawowe części roweru i przyporządkowuje je do głównych układów (np. pedały – napęd, kierownica – sterowanie).
- wie, że przed jazdą należy sprawdzić ciśnienie w oponach.
- omawia funkcje poszczególnych układów: napędowego, kierowniczego, jezdnego i hamulcowego.
- wymienia obowiązkowe wyposażenie roweru zgodnie z przepisami,
- rozumie bezpośredni związek między stanem technicznym (np. zużyte klocki hamulcowe) a bezpieczeństwem na drodze,
- potrafi prawidłowo dobrać i dopasować kask oraz odblaski.
- szczegółowo omawia budowę i działanie wszystkich układów roweru,
- samodzielnie przeprowadza pełną kontrolę stanu technicznego roweru przed jazdą (łańcuch, hamulce, światła, opony),
- potrafi uzasadnić wybór konkretnego typu roweru w zależności od terenu i potrzeb użytkownika,
- wykazuje się pełną wiedzą na temat elementów ochrony osobistej i ich znaczenia dla minimalizowania skutków wypadków.
- wykazuje się wiedzą na temat konserwacji roweru (np. wie jak wyczyścić i nasmarować łańcuch),
- potrafi zdiagnozować drobne usterki i zaproponować sposób ich naprawy,
- aktywnie promuje jazdę rowerem jako element zdrowego stylu życia i dbania o środowisko.
Ekologiczny rower
Etapy projektu i planowanie, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi do papieru/tektury/drewna, wykonanie wytworu technicznego, recykling, rower jako środek transportu i jego wyposażenie, cykl życia wytworu, prezentacja efektów
– przy pomocy nauczyciela wykonuje prosty wytwór związany z rowerem
– wie, że rower jest przyjazny środowisku
– stosuje podstawowe zasady BHP
– samodzielnie wykonuje przydzieloną część wytworu
– wymienia korzyści ekologiczne i zdrowotne jazdy rowerem
– stosuje materiały recyklingowe
– krótko omawia swój wytwór
– projektuje i wykonuje wytwór z materiałów recyklingowych
– omawia rower jako środek transportu i ekologiczną alternatywę
– wskazuje obowiązkowe wyposażenie roweru
– omawia napotkane trudności i efekt końcowy
– uzasadnia wybór roweru jako środka transportu
– analizuje cykl życia wytworu z uwzględnieniem kosztów środowiskowych
– wyjaśnia zasady racjonalnego gospodarowania materiałami i recyklingu
– wskazuje możliwe usprawnienia wytworu
– projektuje autorski wytwór promujący ekologiczny transport
– proponuje kampanię promującą jazdę rowerem w szkole
– prezentuje wytwór i omawia każdy etap realizacji z pełnym uzasadnieniem
2.3 Jeżdżę bezpiecznie
Zasady bezpiecznej jazdy rowerem, hulajnogi elektryczne i UTO/UWR – miejsce na drodze i zasady poruszania, obowiązkowe wyposażenie roweru i jego znaczenie, dodatkowe wyposażenie, karta rowerowa – warunki uzyskania
– wymienia podstawowe zasady bezpiecznej jazdy rowerem
– wie, że rowerzysta musi posiadać kartę rowerową
– zna wymóg kasku dla dzieci
– omawia warunki dopuszczenia rowerzysty i użytkownika hulajnogi do ruchu
– opisuje obowiązkowe wyposażenie roweru
– podaje zasady etycznego zachowania rowerzysty w ruchu
– wyjaśnia przepisy dotyczące rowerzystów, hulajnóg elektrycznych i UTO
– charakteryzuje etyczne aspekty uczestnictwa w ruchu drogowym
– opisuje, jak obowiązkowe i dodatkowe wyposażenie wpływa na bezpieczeństwo
– analizuje zagrożenia wynikające z niestosowania się do przepisów
– porównuje zasady obowiązujące rowerzystę i pieszego
– ocenia zachowania rowerzystów w przykładowych sytuacjach
– opracowuje kodeks bezpiecznego rowerzysty
– przeprowadza quiz z zasad jazdy rowerem dla klasy
– przygotowuje prezentację o znaczeniu wyposażenia rowerzysty dla bezpieczeństwa
3.3 Wykonuję manewry na drodze
Włączanie się do ruchu, wymijanie/omijanie/wyprzedzanie – różnice i zasady, zmiana kierunku jazdy (skręt w prawo i lewo), sygnalizacja zamiaru manewru, zawracanie, miejsca niebezpieczne, pierwszeństwo podczas manewrów, rozpoznawanie zagrożeń
– przy pomocy nauczyciela wskazuje na schemacie poprawny manewr
– wie, jak sygnalizować zamiar skrętu
– opisuje podstawowe manewry drogowe i różnice między nimi
– wyjaśnia, jak sygnalizować zamiar skrętu i zmiany pasa
– wskazuje na schemacie poprawne wykonanie manewrów
– charakteryzuje zasady wykonywania poszczególnych manewrów
– wyjaśnia, kiedy manewry są dozwolone lub zabronione
– opisuje zachowanie rowerzysty przy skręcie i zawracaniu
– wskazuje zagrożenia związane z manewrami
– analizuje sytuacje drogowe i wskazuje właściwy manewr
– uzasadnia kolejność działań podczas wykonywania manewru
– ocenia ryzyko wynikające z nieprawidłowych manewrów
– opracowuje zadania sytuacyjne z manewrów dla kolegów
– demonstruje na schemacie poprawne wykonanie różnych manewrów
– wyjaśnia przepisy dotyczące manewrów innym uczniom
Wesołe odblaski
Planowanie etapów pracy, dobór materiałów i narzędzi do obróbki papieru, wykonanie elementu odblaskowego (dowolny kształt), recykling, rola odblasków w bezpieczeństwie drogowym, prezentacja efektów
– przy pomocy nauczyciela wykonuje prosty element odblaskowy
– wie, po co stosuje się odblaski
– stosuje zasady BHP przy pracy z narzędziami
– samodzielnie wykonuje element odblaskowy
– wyjaśnia znaczenie odblasków dla bezpieczeństwa uczestników ruchu
– stosuje materiały recyklingowe
– omawia swój wytwór
– projektuje i wykonuje estetyczny element odblaskowy
– uzasadnia wybór kształtu i materiału
– wskazuje, kiedy i gdzie należy stosować odblaski
– omawia napotkane trudności i efekt końcowy
– proponuje własny projekt elementu odblaskowego z oryginalnym wzorem
– uzasadnia właściwości materiałów odblaskowych
– porównuje skuteczność różnych rozwiązań odblaskowych
– tworzy autorski projekt zestawu odblaskowego (np. dla rowerzysty lub pieszego)
– prezentuje wytwór, omawiając walory użytkowe i estetyczne
– wskazuje możliwości tańszej lub bardziej ekologicznej produkcji
4.3 Poznaję zasady pierwszeństwa przejazdu
Hierarchia ważności sygnałów i przepisów, pojęcie i rodzaje skrzyżowań, zasady pierwszeństwa: skrzyżowania równorzędne, z drogą z pierwszeństwem, z łamanym pierwszeństwem, ronda, skrzyżowania z sygnalizacją; znaki pionowe i poziome informujące o pierwszeństwie
– przy pomocy nauczyciela wskazuje, kto ma pierwszeństwo w prostej sytuacji
– rozróżnia drogę główną i podporządkowaną
– omawia podstawowe zasady pierwszeństwa przejazdu
– rozróżnia rodzaje skrzyżowań
– wskazuje prawidłowe zachowanie na skrzyżowaniu z sygnalizacją i bez
– wyjaśnia zasady pierwszeństwa na różnych typach skrzyżowań
– analizuje przykładowe sytuacje na skrzyżowaniu
– opisuje zachowanie przy skręcie w prawo i w lewo na jezdni jedno- i dwukierunkowej
– samodzielnie rozwiązuje złożone sytuacje na skrzyżowaniu
– uzasadnia decyzje dotyczące pierwszeństwa
– porównuje zasady pierwszeństwa na różnych typach skrzyżowań
– opracowuje zestawy zadań sytuacyjnych ze skrzyżowaniami dla kolegów
– wyjaśnia zasady pierwszeństwa innym uczniom
– ocenia zachowania uczestników ruchu w materiałach edukacyjnych lub filmach
Makieta skrzyżowania
Planowanie etapów pracy zespołowej, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi do papieru i tektury, wykonanie makiety (podstawa, pojazdy, znaki, sygnalizatory), recykling, rodzaje skrzyżowań i oznakowanie, współpraca, prezentacja
– przy pomocy nauczyciela wykonuje wybrane elementy makiety
– uczestniczy w pracach grupy
– stosuje podstawowe zasady BHP
– samodzielnie wykonuje przydzielone elementy makiety
– prawidłowo oznacza elementy drogi na makiecie
– omawia swój wkład w projekt
– planuje i realizuje zakres prac w projekcie
– poprawnie odtwarza kształty i proporcje elementów skrzyżowania
– umieszcza właściwe oznakowanie pionowe i poziome
– omawia zastosowane rozwiązania i napotkane trudności
– aktywnie uczestniczy w planowaniu i koordynacji pracy grupy
– proponuje oryginalne rozwiązania (sygnalizacja, zieleń, oznaczenia poziome)
– łączy wiedzę o zasadach ruchu z projektem makiety
– pełni rolę lidera projektu grupowego
– projektuje makietę uwzględniającą różne rodzaje skrzyżowań
– prezentuje makietę i omawia zasady ruchu z jej użyciem przed klasą
5.3 Oceniam sytuacje na drodze
Ocena sytuacji rowerzysty na drodze w przypadkach nietypowych, zachowanie rowerzysty wobec pieszych i na przejeździe kolejowym, ustalanie pierwszeństwa przejazdu na różnych typach skrzyżowań, włączanie się do ruchu, jazda po drodze dla rowerów i pieszych oraz po jezdni
– przy pomocy nauczyciela opisuje zachowanie rowerzysty w typowej sytuacji
– rozpoznaje proste usterki roweru (spuszczona opona, luz w hamulcach)
– opisuje zachowanie rowerzysty w różnych sytuacjach drogowych
– wskazuje prawidłowe miejsce roweru na drodze i na drodze dla rowerów
– omawia zasady bezpiecznego pokonywania przejazdów kolejowych
– opisuje prostą usterkę roweru i sposób jej usunięcia
– wyjaśnia zachowanie rowerzysty w sytuacjach niestandardowych
– analizuje pierwszeństwo na skrzyżowaniach różnych typów
– omawia wpływ wyposażenia roweru na bezpieczeństwo
– przeprowadza prostą czynność naprawczą lub regulacyjną
– samodzielnie rozwiązuje złożone sytuacje drogowe z udziałem rowerzysty
– diagnozuje usterki roweru i wskazuje sposoby ich usunięcia
– uzasadnia dobór narzędzi i materiałów do prostej naprawy roweru
– analizuje i omawia sytuacje drogowe na podstawie materiałów edukacyjnych
– demonstruje sposób usunięcia prostej usterki roweru
– opracowuje krótki poradnik dotyczący utrzymania roweru w sprawności
Doświadczenia edukacyjne
1. Jak wykonać stojak na telefon?
Planowanie etapów pracy, organizacja stanowiska, dobór materiałów i narzędzi (tektura, drewniane patyczki), projektowanie i wykonanie wytworu, ulepszanie konstrukcji, recykling, BHP, współpraca w zespole, prezentacja efektów i omówienie trudności
– przy pomocy nauczyciela wykonuje wybrane elementy stojaka
– stosuje podstawowe zasady BHP
– uczestniczy w prezentacji efektów pracy grupy
– samodzielnie wykonuje przydzielone elementy wytworu
– dobiera materiały i narzędzia według instrukcji
– utrzymuje porządek na stanowisku
– krótko opisuje swój wytwór i napotkane trudności
– planuje kolejność czynności i realizuje je
– poprawnie wykonuje stojak z tektury lub drewnianych patyczków
– współpracuje z grupą
– omawia zastosowane materiały, trudności i efekt końcowy
– samodzielnie tworzy harmonogram działania i planuje zasoby
– ulepsza lub dodaje elementy, aby stojak był bardziej praktyczny
– uzasadnia decyzje projektowe pod kątem funkcjonalności i kosztów
– projektuje autorski wariant stojaka z własną modyfikacją funkcjonalną lub estetyczną
– ocenia wytwór pod kątem funkcjonalności, kosztów i wpływu na środowisko
– prezentuje projekt z pełnym uzasadnieniem decyzji projektowych
2. Jak zadbać o bezpieczeństwo w swoim otoczeniu?
Obserwacja i analiza bezpieczeństwa przestrzeni szkolnej, rozpoznawanie zagrożeń i usterek technicznych, porządkowanie problemów według pilności, wybór problemu i sposobu rozwiązania, planowanie pracy zespołowej, dobór materiałów i narzędzi do prac naprawczych i porządkowych, szacowanie kosztów, bezpieczne posługiwanie się narzędziami, prezentacja efektów
– uczestniczy w obserwacji przestrzeni szkolnej
– przy pomocy nauczyciela wskazuje jedno zagrożenie lub usterkę
– bierze udział w pracach grupy przy usuwaniu usterki
– wskazuje zagrożenia lub usterki w przestrzeni szkolnej
– uczestniczy w planowaniu działań naprawczych
– wykonuje przydzielone czynności naprawcze lub porządkowe
– omawia swój wkład w projekt
– samodzielnie obserwuje przestrzeń szkolną i identyfikuje kilka zagrożeń
– planuje działania naprawcze w grupie z podziałem zadań
– bezpiecznie wykonuje proste prace naprawcze lub porządkowe
– omawia efekty działań i napotkane trudności
– porządkuje zidentyfikowane problemy według pilności i proponuje sposoby usunięcia
– szacuje koszty działań i poszukuje tańszych rozwiązań
– koordynuje pracę grupy przy realizacji zadania
– prezentuje efekty pracy z uzasadnieniem podjętych decyzji
– pełni rolę lidera w planowaniu i realizacji projektu
– proponuje oryginalne i ekonomiczne rozwiązania stwierdzonych zagrożeń
– przygotowuje raport z obserwacji przestrzeni szkolnej i rekomendacje działań
– prezentuje efekty na forum klasy lub szkoły
3. Jak zadbać o rower, aby był sprawny?
Rozpoznawanie elementów roweru i ich funkcji, ocena stanu technicznego (karta obserwacji), identyfikowanie usterek wpływających na bezpieczeństwo, planowanie działań naprawczych, dobór narzędzi i materiałów, prosty kosztorys naprawy/wymiany części, bezpieczne posługiwanie się narzędziami, racjonalne gospodarowanie materiałami, samoocena
– przy pomocy nauczyciela sprawdza wybrane elementy roweru