STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz innych ustaw Dz. U. 2023, poz.1606

STANDARD 1.

Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie, zwana dalej Placówką ustanowiła i wprowadziła w życie Standardy ochrony małoletnich przed krzywdzeniem i zapewnienia im bezpieczeństwa.

1. Szkoła ustanowiła Standardy ochrony małoletnich, zwane dalej Standardami, w których zostały zapisane zasady mające zapewnić dzieciom ochronę przed krzywdzeniem.
2. Standardy obowiązują wszystkich pracowników szkoły , wolontariuszy , stażystów .
3. Standardy obejmują następujące zagadnienia:

•  zasady zapewniające bezpieczne relacje między dziećmi a pracownikami szkoły, w szczególności zachowania niedozwolone wobec dzieci i młodzieży, jak również zasady zapewniające bezpieczne relacje pomiędzy małoletnimi
• procedury interwencji, które określają, jakie działania należy podjąć, jeśli po­jawią się sygnały wskazujące na krzywdzenie dziecka lub na zagrożenie jego bezpieczeństwa ze strony osób obcych, członków rodziny lub personelu placówki,
• procedury i osoby odpowiedzialne do składania zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego oraz zawiadamiania sądu rodzinnego,
• zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia,
• zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu,
• procedury ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami oraz utrwalonymi w innej formie wraz z wyznaczeniem osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo sieci komputerowej w placówce.

Dyrektor Szkoły wyznaczyła  osoby odpowiedzialne za monitorowanie realizacji Standardów ochrony małoletnich:

p. Magdalena Szewczak - nauczyciel

p. Grzegorz Bastek – pedagog specjalny

p. Milena Jakóbiak  – psycholog szkolny

 

Wskaźniki realizacji standardu:

1. Dokument Standardów ochrony małoletnich jest ustanowiony w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

 

STANDARD 2. 

Szkoła monitoruje swoich pracowników w celu zapobiegania krzywdzeniu dzieci

1. W zasadach rekrutacji i zatrudniania pracowników w placówce przewidziany jest obowiązek sprawdzenia pracownika w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz w CROD (Centralny Rejestr Odpowiedzialności Dyscyplinarnej).
2. W przypadkach podejrzeń zagrożenia bezpieczeństwa lub krzywdzenia dziecka ze strony pracowników placówki zawsze podejmowane są działania określone w Standardach.

 

Wskaźniki realizacji standardu:

1. Zaświadczenia z rejestrów krajowych.

 

STANDARD 3. 

Szkoła zapewnia swoim pracownikom edukację w zakresie ochrony dzieci przed krzywdzeniem i pomocy dzieciom w sytuacjach zagrożenia.

1. Rozpoczynając pracę w szkole, wszyscy pracownicy zapoznają się, co potwierdzają podpisem, z obowiązującymi w placówce Standardami.
2. Wszyscy pracownicy Szkoły są przeszkoleni w zakresie rozpoznawania symptomów krzywdzenia dzieci i właściwego reagowania na nie.  
3. Specjaliści i nauczyciele zatrudnieni w Szkole mają wiedzę w zakresie metod i narzędzi edukacji dzieci nt. unikania zagrożeń przemocą, w tym w Internecie.
4. Specjaliści i nauczyciele zatrudnieni w Szkole mają wiedzę w zakresie  metod i narzędzi edukacji rodziców nt. wychowania dzieci bez przemocy oraz  ochrony dzieci przed przemocą i wykorzystywaniem,   ochrony dzieci przed zagrożeniami w Internecie. Przekazują tę wiedzę rodzicom podczas zebrań z rodzicami, konsultacji oraz drogą elektroniczną przez dziennik.

Wskaźniki realizacji standardu:

1. Wszyscy pracownicy zostali przeszkoleni i posiadają niezbędną wiedzę w zakresie rozpoznawania symptomów krzywdzenia dzieci, reagowania na nie. Znają Standardy ochrony małoletnich obowiązujące w Szkole.
2. Specjaliści i nauczyciele znają metody i narzędzia edukacji dzieci, dysponują scenariuszami zajęć, materiałami edukacyjnymi dla dzieci z różnych grup wiekowych.
3. Specjaliści i nauczyciele znają metody i narzędzia edukacji rodziców w zakresie  wychowania dzieci bez przemocy, ochrony dzieci przed przemocą i wykorzystywanie oraz  ochrony dzieci przed zagrożeniami w Internecie. Dysponują scenariuszami zajęć, materiałami edukacyjnymi dla rodziców.
4. Rodzicom została przekazana wiedza w zakresie ochrony dzieci przed przemocą, przed zagrożeniami w Internecie.
5. Rodzice znają Standardy ochrony małoletnich obowiązujące w placówce.

 

STANDARD 4.

Szkoła oferuje dzieciom edukację w zakresie praw dziecka oraz ochrony przed     zagrożeniami przemocą i wykorzystywaniem

 

1. W Szkole organizowane są zajęcia edukacyjne dla dzieci w zakresie: praw dziecka oraz ochrony przed przemocą, w tym w Internecie.
2. W Szkole dostępne są materiały edukacyjne dla dzieci w zakresie: praw dziecka oraz ochrony przed zagrożeniami przemocą, w tym w Internecie.

Wskaźniki realizacji standardu:

1. W każdej klasie i oddziale przedszkolnym zostały przeprowadzone zajęcia nt. ochrony przed przemocą i wykorzystywaniem.  unikania zagrożeń w Internecie - w wymiarze co najmniej godziny lekcyjnej.
2. W Szkole – 20 listopada organizowane są obchody Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka, w miejscach dostępnych dla dzieci wywieszone są informacje nt. praw dziecka, zasad ochrony przed przemocą i wykorzystywaniem, zasad bezpieczeństwa w Internecie.
3. Specjaliści dysponują materiałami edukacyjnymi dla dzieci (ulotki, broszury, książki). Nauczyciele i dzieci są poinformowani o dostępności tych materiałów.
4. Dzieci znają Standardy ochrony małoletnich (treści ich dotyczące).

 

STANDARD 5.

Szkoła zapewnia dostępność do informacji na temat możliwości uzyskania pomocy  w sytuacjach krzywdzenia dziecka lub zagrożenia dziecka przemocą czy wykorzystywaniem.

1. Pracownicy Szkoły i Rodzice mają łatwy dostęp do danych kontaktowych placówek i instytucji zajmu­jących się ochroną dzieci i zapewniających pomoc i opiekę w nagłych wypadkach.
2. Dzieci otrzymują informacje do kogo i gdzie mogą się zwró­cić o pomoc i radę w wypadku krzywdzenia, wykorzystywania. W szczególności powszechnie dostępna jest informacja o anonimowych telefonach zaufania dla dzieci.

Wskaźniki realizacji standardu:

1. Dostępność takich informacji w pokoju nauczycielskim, w gabinetach specjalistów oraz  na stronie internetowej placówki.
2. W Szkole, w miejscach dostępnych dla dzieci wywieszone są informacje nt. numerów bezpłatnych telefonów zaufania dla dzieci i młodzieży,  informacje, jak szukać pomocy w przypadku krzywdzenia.

 

STANDARD 6.

Szkoła monitoruje i  okresowo weryfikuje zgodność prowadzonych działań z przyjętymi Standardami.

1. Przyjęte Standardy są monitorowane i weryfikowane - przynajmniej raz na dwa lata.
2. Wyznaczone są osoby odpowiedzialne za monitoring i weryfikację Standardów w placówce.
3. W ramach monitoringu Standardów  osoby odpowiedzialne w Szkole konsultują się z dziećmi i z ich rodzicami/opiekunami.

 

Wskaźniki realizacji standardu:

1. Co najmniej raz na dwa lata przeprowadza się monitoring realizacji Standardów Ochrony Małoletnich obowiązujących w Szkole. Na podstawie wyników uzyskanych z zastosowania  narzędzi monitorujących (w szczególności ankiet, wywiadów, analizy dokumentacji oraz zgłoszeń) sporządza się Raport z monitoringu realizacji Standardów Ochrony Małoletnich.

Jednocześnie przeprowadza się okresową ocenę stosowania Standardów Ochrony Małoletnich, której wyniki dokumentowane są w Protokole z okresowej oceny stosowania Standardów Ochrony Małoletnich. Raport oraz protokół zawierają wnioski z przeprowadzonej oceny, wskazanie obszarów wymagających doskonalenia oraz rekomendacje dotyczące aktualizacji i doskonalenia Standardów. 

W przypadku gdy wyniki monitoringu oraz okresowej oceny Standardów Ochrony Małoletnich wykażą potrzebę wprowadzenia zmian lub działań doskonalących, osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie monitoringu opracowują plan działań naprawczych, rozwojowych i organizacyjnych niezbędny do aktualizacji dokumentu.

 

STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH PRZED KRZYWDZENIEM PRZEZ DOROSŁYCH I ZAPEWNIENIA  IM BEZPIECZEŃSTWA W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KOŁACZKOWIE

 

Preambuła

Zasadą obowiązującą pracowników Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie, zwanego dalej Szkołą jest podejmowanie działań mających na celu ochronę godności dziecka i poszanowanie jego praw. Każdy pracownik zobowiązany jest dbać o prawidłowy rozwój dzieci i przestrzegać zarządzeń i procedur określonych w niniejszym dokumencie. Pracownik Szkoły, realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych danej instytucji oraz swoich kompetencji.

Rozdział I Objaśnienie terminów

§ 1. 1. Pracownikiem Placówki jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia, jak również stażyści, wolontariusze .

2. Dzieckiem w świetle polskiego prawa jest każda istota ludzka od poczęcia aż do osiągnięcia pełnoletności (tj. do ukończenia 18 roku życia).

3. Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego przedstawiciel ustawowy (rodzic, opiekun prawny) lub inna osoba uprawniona do reprezentacji na podstawie przepisów szczególnych lub orzeczenia sądu (w tym rodzina zastępcza).

4. Inna osoba - osoba nie będąca pracownikiem Szkoły, ani opiekunem dziecka.

5. Wyrażenie zgody przez opiekuna dziecka rozumie się jako zgodę co najmniej jednego z opiekunów. W przypadku braku porozumienia między opiekunami dziecka należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

6. Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego wpływającego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym:

a. pracownika Szkoły,

b. jego opiekunów.

c. małoletniego

Krzywdzeniem jest:

Przemoc fizyczna – jest to celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne.

Przemoc emocjonalna – to powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie dziecka w konflikt osób dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi i miłości, stawianie dziecku wymagań i oczekiwań , którym nie jest ono w stanie sprostać.

Przemoc seksualna – to angażowanie dziecka w aktywność seksualną przez osobę dorosłą. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm). Przemoc ta może być jednorazowym incydentem lub powtarzać się przez dłuższy czas.

Cyberprzemoc – to przemoc psychiczna lub seksualna realizowana za pośrednictwem technologii informacyjnych i komunikacyjnych, w tym czatów, stron internetowych, blogów, SMS-ów, MMS-ów.

Zaniedbywanie – to niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica lub opiekuna prawnego, nie zapewnienie mu bezpieczeństwa, odpowiedniego jedzenia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa, brak nadzoru w czasie wolnym oraz odpowiedniej opieki podczas wypełniania obowiązku szkolnego.

7. Osoby odpowiedzialne za Standardy ochrony małoletnich, zwane dalej Standardami- wyznaczone są przez dyrektora i tworzą zespół.  Zespół sprawuje nadzór nad ich realizacją.

8. Osoba odpowiedzialna za Internet to wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik, sprawujący nadzór nad korzystaniem z Internetu przez dzieci na terenie Szkoły oraz nad bezpieczeństwem dzieci w Internecie.

9. Danymi osobowymi dziecka jest każda informacja umożliwiająca identyfikację dziecka.

10. Zespół interdyscyplinarny - to zespół powoływany przez władze samorządowe  w ramach realizowania przedsięwzięć na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Rozdział II

Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci

§ 2.1. Pracownicy Szkoły posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.

2. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy Szkoły przekazują informacje wychowawcy oddziału, który podejmuje rozmowę z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywuje ich do szukania dla siebie pomocy.

3. Wychowawcy monitorują sytuację i dobrostan dziecka.

4. Pracownicy znają i stosują zasady bezpiecznych relacji pracownik – dziecko oraz między małoletnimi ustalone  w  Szkole. Zasady stanowią Załącznik nr1  do niniejszych Standardów

5. Rekrutacja pracowników Szkoły odbywa się zgodnie z zasadami bezpiecznej rekrutacji. Zasady stanowią Załącznik nr 3 do niniejszych Standardów.

Rozdział III

 Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka

§ 3 W przypadku zauważenia przez pracownika Szkoły, że dziecko jest krzywdzone, osoba ta ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji dyrektorowi lub pedagogowi szkolnemu.

§ 4 W przypadku krzywdzenia dziecka na terenie Szkoły przez pracownika szkoły lub inną osobę:

1. Dyrektor zapewnia bezpieczeństwo dziecku, odseparowuje je od osoby krzywdzącej.

2. Dyrektor wzywa osobę, którą podejrzewa się o krzywdzenie i informuje ją o podejrzeniu.

2. Dyrektor w celu wyjaśnienia prawdziwości faktów, sporządza opis zaistniałej sytuacji na podstawie rozmów:

a. z dzieckiem (w obecności pedagoga/psychologa lub wychowawcy klasy, który sporządza notatkę z rozmowy),

b. ze zgłaszającym fakt krzywdzenia dziecka,

c. z podejrzanym o krzywdzenie.

3. Na podstawie opisu sytuacji Dyrektor z pedagogiem szkolnym i  psychologiem sporządza Plan pomocy dziecku, który zawiera wskazania dotyczące:

a. działań, jakie Szkoła podejmuje na rzecz dziecka, w celu zapewnienia mu poczucia bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji.

b. zdyscyplinowanie krzywdzącego (forma zależy od tego, kim jest krzywdzący, czy pracownikiem szkoły, czy opiekunem dziecka uczęszczającego do placówki), w przypadku pracownika pedagogicznego konsekwencje wynikają z przepisów Karty Nauczyciela, w przypadku pracownika obsługi z Kodeksu Pracy, do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa policji włącznie. Jeśli krzywdzącym jest opiekun dziecka, konsekwencje mogą być różnorodne, do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa włącznie.

c. wsparcia, jakie Placówka zaoferuje dziecku;

d. skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.

§ 5. W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez rodzica/prawnego opiekuna:

1. Dyrektor wzywa osobę, którą podejrzewa się o krzywdzenie i informuje ją o podejrzeniu        w obecności psychologa.

2. Dyrektor z psychologiem sporządza opis zaistniałej sytuacji na podstawie rozmów:

a. z dzieckiem (w obecności psychologa lub wychowawcy klasy, który sporządza notatkę z rozmowy),

b. ze zgłaszającym fakt krzywdzenia dziecka,

c. z rodzicem/prawnym opiekunem niekrzywdzącym dziecka

d. podejrzanym o krzywdzenie.

3. Psycholog  szkolny wraz z   wychowawcą sporządza Plan pomocy dziecku, który zawiera wskazania dotyczące:

a. działań, jakie Szkoła podejmuje w celu zapewnienia bezpieczeństwa dziecku, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji:

1) w przypadku doświadczania przez dziecko przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub/i zagrożenia jego życia:

1. zadbanie o bezpieczeństwo dziecka i odseparowanie je od rodzica/opiekuna podejrzanego o krzywdzenie,
2. zawiadomienie policji lub prokuratury

2) w przypadku doświadczania przez dziecko zaniedbania ze strony rodzica:

1. 1. zadbanie o bezpieczeństwo dziecka,
   2. rozmowa z rodzicem/opiekunem i powiadomienie o możliwości wsparcia psychologicznego,
   3. w przypadku braku współpracy rodzica/opiekuna powiadomienie GOPS i sądu rodzinnego

3) w przypadku, gdy dziecko doświadcza jednorazowo innej przemocy fizycznej (np. klapsy, popychanie, szturchanie), przemocy psychicznej (np. poniżanie, dyskryminacja, ośmieszanie) lub innych niepokojących zachowań (tj. krzyk, niestosowne komentarze):

1. zadbanie o bezpieczeństwo dziecka,
2. przeprowadzenie rozmowy z rodzicem/opiekunem podejrzanym o krzywdzenie i powiadomienie o możliwości wsparcia psychologicznego,
3. w przypadku braku współpracy rodzica/opiekuna lub powtarzającej się przemocy złożenie do sądu rodzinnego wniosku o wgląd w sytuację rodziny.

b. wsparcia, jakie Placówka zaoferuje dziecku,

c. skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.

§ 6. W przypadkach bardziej skomplikowanych (dotyczących wykorzystywania seksualnego oraz znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu) Dyrektor powołuje zespół interwencyjny, w skład którego mogą wejść: pedagog/psycholog, wychowawca dziecka, dyrekcja placówki, inni pracownicy mający wiedzę o krzywdzeniu dziecka lub o dziecku (dalej określani jako: zespół interwencyjny).

1.Zespół interwencyjny sporządza plan pomocy dziecku, spełniający wymogi określone w § 4 pkt. 3. Standardów, na podstawie opisu sporządzonego przez  psychologa oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji.

2.W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, powołanie zespołu jest obligatoryjne.

3.Zespół interwencyjny wzywa opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować opiekunom zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji.

4.Ze spotkania sporządza się protokół.

§ 6. 1.Plan pomocy dziecku jest przedstawiany przez  psychologa opiekunom  z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.

2. Wychowawca klasy monitoruje przebieg realizacji planu i jego skutków względem dziecka.

3. Psycholog i wychowawca informuje opiekunów o obowiązku zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej instytucji (prokuratura/policja lub sąd rodzinny, ośrodek pomocy społecznej bądź przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego – procedura „Niebieskie Karty” – w zależności od zdiagnozowanego typu krzywdzenia i skorelowanej  z nim interwencji).

4.Po poinformowaniu opiekunów przez psychologa i wychowacę – zgodnie z punktem poprzedzającym – Dyrektor składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, ośrodka pomocy społecznej lub przesyła formularz „Niebieska Karta – A” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.

5.Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach instytucji wskazanych w punkcie poprzedzającym.

6.W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone, należy o tym fakcie poinformować opiekunów dziecka na piśmie.

7.Z przebiegu interwencji sporządza się Kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 3 do niniejszych Standardów. Kartę załącza się do indywidualnej teczki dziecka, znajdującej się u pedagoga szkolnego.

8.Wszyscy pracownicy Szkoły i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

§ 7.W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez osobę nieletnią, czyli taką, która nie ukończyła 18. roku życia (przemoc rówieśnicza)

1. W przypadku doświadczania przez dziecko ze strony innego dziecka przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub/i zagrożenia jego życia:

1. Psycholog z wychowawcą są zobowiązani zadbać o bezpieczeństwo dziecka i w miarę możliwości odseparować je od osoby podejrzanej o krzywdzenie,
2. Psycholog szkolny  z wychowawcą sporządza opis zaistniałej sytuacji na podstawie rozmów:

a. z dzieckiem

b. ze zgłaszającym fakt krzywdzenia dziecka,

     c. podejrzanym o krzywdzenie.

3.  Psycholog szkolny  z wychowawcą przeprowadzają rozmowę z rodzicami/opiekunami dzieci uwikłanych w przemoc,
4. Psycholog z wychowawcą sporządza Plan pomocy dziecku, który zawiera wskazania dotyczące:
   1. działań, jakie szkoła podejmuje w celu zapewnienia bezpieczeństwa dziecku, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji (Dyrektor Szkoły powiadamia najbliższy sąd rodzinny lub policję, wysyłając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa);
   2. wsparcia, jakie Placówka zaoferuje dziecku,

2. W przypadku, gdy dziecko doświadcza ze strony innego dziecka jednorazowo innej przemocy fizycznej (np. popychanie, szturchanie), przemocy psychicznej (np. poniżanie, dyskryminacja, ośmieszanie) lub innych niepokojących zachowań (tj. krzyk, niestosowne komentarze):

1. psycholog z wychowawcą są zobowiązani zadbać o bezpieczeństwo dziecka i w miarę możliwości odseparować je od osoby podejrzanej o krzywdzenie,
2. psycholog z wychowawcą sporządza opis zaistniałej sytuacji na podstawie rozmów:

a. z dzieckiem

b. ze zgłaszającym fakt krzywdzenia dziecka,

     c. podejrzanym o krzywdzenie.

3. Psycholog szkolny wraz z wychowawcą przeprowadzają rozmowę osobno z rodzicami dziecka krzywdzącego i krzywdzonego oraz opracują działania naprawcze,
4. w przypadku powtarzającej się przemocy Dyrektor Placówki powiadamia sąd rodzinny, wysyłając wniosek o wgląd w sytuację rodziny dziecka krzywdzącego.

 

Rozdział IV Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu oraz procedury ochrony przed szkodliwymi treściami w Internecie oraz utrwalonymi w innej formie.

§ 7. 1. Na terenie Szkoły zabrania się korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych służących do przekazu informacji podczas zajęć edukacyjny i uroczystości szkolnych.

2. Dopuszcza się używanie urządzeń multimedialnych na zajęciach edukacyjnych, jeżeli wymaga tego tok zajęć lub program nauczania, za zgodą prowadzącego zajęcia.

3. Dozwolone jest użycie telefonu komórkowego na zajęciach edukacyjnych w celu ratowania życia lub zdrowia.

4. W razie naruszania ust. 1 uczeń zobowiązany jest do wyłączenia/wyciszenia i schowania telefonu komórkowego.

5. Nagrywanie dźwięku, obrazu oraz fotografowanie za pomocą telefonu lub innych urządzeń elektronicznych jest zabronione

6. W razie niedozwolonego używania telefonu komórkowego lub innych urządzeń elektronicznych przez uczniów mogą być zastosowane kary zgodnie ze statutem

§ 8. 1.Szkoła zapewniając uczniom dostęp do Internetu, jest zobowiązana podejmować działania zabezpieczające uczniów przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju, w szczególności zainstalować i aktualizować oprogramowanie zabezpieczające.

2. Na terenie Szkoły dostęp dziecka do Internetu możliwy jest pod nadzorem:

a) nauczyciela podczas lekcji informatyki i zajęć pozalekcyjnych.

3. Nauczyciel czuwa nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez dzieci podczas zajęć.  

4. O bezpieczeństwie korzystania z Internetu mówi regulamin pracowni informatycznej.

5. W przypadku dostępu realizowanego pod nadzorem nauczyciela, jest on zobowiązany do informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu. Nauczyciel czuwa także nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez dzieci podczas lekcji.

§ 10. 1. Nauczyciel informatyki odpowiedzialny za Internet zapewnia, by na wszystkich komputerach w pracowni informatycznej  było zainstalowane i aktualizowane:

a) oprogramowanie filtrujące treści internetowe,

b) oprogramowanie monitorujące korzystanie przez dzieci z Internetu,

c) oprogramowanie antywirusowe,

2. Wymienione w pkt. 1. niniejszego paragrafu oprogramowanie jest aktualizowane automatycznie.

3. Nauczyciel informatyki przynajmniej raz na trzy miesiące sprawdza, czy na komputerach z dostępem do Internetu nie znajdują się niebezpieczne treści.

4. W przypadku znalezienia niebezpiecznych treści, nauczyciel informatyki ustala kto korzystał z komputera w czasie ich wprowadzania.

5. Informacje o dziecku, które korzystało z komputera w czasie wprowadzenia niebezpiecznych treści, nauczyciel informatyki przekazuje do pedagoga szkolnego.

6. Psycholog szkolny z wychowawcą przeprowadza z dzieckiem, o którym mowa w punktach poprzedzających, rozmowę na temat bezpieczeństwa w Internecie.

7. Jeżeli w wyniku rozmowy psycholog szkolny i wychowawca  uzyska informacje, że dziecko jest krzywdzone, podejmuje działania opisane w rozdziale III niniejszych Standardów.

 

Rozdział V Monitoring stosowania Standardów ochrony małoletnich

§ 11.1. Dyrektor wyznacza osoby odpowiedzialne za monitorowanie realizacji Standardów ochrony małoletnich.

2. Osoby, o których mowa w punkcie 1, są odpowiedzialne za monitorowanie realizacji Standardów, za reagowanie na sygnały ich naruszenia oraz za proponowanie zmian w Standardach.

3. Osoby, o których mowa w punkcie 1, przeprowadzają wśród pracowników Szkoły, uczniów i rodziców  , raz na rok  narzędzia monitorujące poziom realizacji Standardów. Wzór narzędzi stanowi Załącznik nr 4 do niniejszych Standardów.

4. Pracownicy Szkoły, uczniowie, rodzice  mogą proponować zmiany w Standardach oraz wskazywać ich naruszenia w placówce.

5. Osoby, o których mowa w pkt. 1. sporządzają raport  z monitoringu zawierający wnioski  oraz plan działań naprawczych, organizacyjnych i organizacyjnych , który następnie przekazują dyrektorowi i radzie pedagogicznej.

6. Dyrektor i rada pedagogiczna wprowadza do Standardów niezbędne zmiany  i ogłasza pracownikom Szkoły oraz opiekunom dzieci ich nowe brzmienie.

 

Rozdział VI Przepisy końcowe

§12.1. Standardy ochrony małoletnich wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.

2. Standardy ochrony małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie są opublikowane w pełnej wersji dla rodziców i nauczycieli, w terminie do 30 kwietnia 2024 r. za pośrednictwem strony szkoły spkol@kolaczkow.edu.pl

4. Wychowawcy odpowiedzialni są za zaznajomienie swoich wychowanków i ich rodziców  z obowiązującymi w szkole zasadami ochrony ich przed przemocą.   

5. Zasady ustalania Planu wsparcia małoletniemu po ujawnieniu krzywdzenia:

 6.1.Etapy postępowania:

2.Rozpoznanie sygnałów, które mogą wskazywać na krzywdzenie dziecka.

3. Sprawdzanie sygnałów poprzez zbieranie dodatkowych informacji.

4, Analiza zebranych informacji – diagnoza problemu krzywdzenia dziecka.

5.Zaplanowanie i przeprowadzenie interwencji w przypadku potwierdzenia krzywdzenia dziecka.

6.2. Plan Wsparcia małoletniemu sporządza się na formularzu, będącym Załącznikiem nr 5 do niniejszych Standardów.

7. Za przygotowanie personelu do stosowania standardów jest odpowiedzialny zespół monitorujący Standardy Ochrony Małoletnich

8. Za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających uczniowi/dziecku odpowiedzialni są: dyrektor, wicedyrektor, psycholog bądź wychowawca klasy.

9. Ujawnione lub zgłoszone incydenty lub zdarzenia zagrażające dobru ucznia/dziecka są przechowywane:

- w sekretariacie  (dotyczy  oddziałów przedszkolnych i klas I-VIII), zabezpieczone                                    w zamkniętej szafie.

10. Psycholog szkolny  prowadzi Rejestr zdarzeń podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia uczniów w danym roku szkolnym. Wzór rejestru stanowi załącznik nr 6 do niniejszych standardów.

 

ZAŁĄCZNIK NR 1 do Standardów ochrony małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

Zasady bezpiecznych relacji pracownik szkoły- dziecko

1.Pracownicy szkoły:

a) szanuje godność ucznia jako osoby: akceptuje go, uznaje jego prawa, rozwija samodzielność myślenia i refleksyjność oraz pozwala mu wyrażać własne poglądy,

b) pamięta, że pierwszymi i głównymi wychowawcami dzieci są rodzice lub opiekunowie prawni, szanuje ich prawa oraz wspomaga w procesie wychowania,

c) traktuje indywidualnie każde dziecko, starając się rozumieć jego potrzeby i wspomagać jego możliwości,

d) poprzez działania pedagogiczne i własną postawę, wspomaga ucznia w procesie integralnego rozwoju i doskonalenia oraz czyni go współuczestnikiem i współtwórcą tego procesu,

e) wychowuje ucznia w duchu odpowiedzialności za własne czyny i ponoszenia konsekwencji dokonanych wyborów,

f) uczy zasad kultury osobistej oraz wpływa na kształtowanie postaw prorodzinnych ucznia,

g) wychowuje swoich uczniów w duchu współdziałania i współżycia w grupie, ucząc jednocześnie poszanowania zasad szlachetnego współzawodnictwa.

2. Stosunek pracowników do ucznia cechuje: życzliwość, wyrozumiałość i cierpliwość, a jednocześnie stanowczość i konsekwencja w stosowaniu ustalonych kryteriów wymagań.

3. Pracowników obowiązuje obiektywizm, sprawiedliwość, bezinteresowność i szacunek w traktowaniu i ocenie każdego ucznia bez względu na okoliczności.

 

Komunikacja z dziećmi

1.W komunikacji z dziećmi należy zachować cierpliwość i szacunek.

2. Należy słuchać uważnie dzieci i udzielać im odpowiedzi adekwatnych do ich wieku i danej sytuacji.

3. Nie wolno zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać dziecka. Nie wolno  krzyczeć na dziecko w sytuacji innej niż wynikająca z bezpieczeństwa dziecka lub innych dzieci.

4. Nie wolno ujawniać informacji wrażliwych dotyczących dziecka wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych dzieci. Obejmuje to wizerunek dziecka, informacje o jego/jej sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej.

5. Podejmując decyzje dotyczące dziecka, należy je o tym poinformować.

6. Należy szanować prawo dziecka do prywatności. Jeśli konieczne jest odstąpienie od zasady poufności, aby chronić dziecko, należy mu to jak najszybciej wyjaśnić.

7. Jeśli pojawi się konieczność porozmawiania z dzieckiem na osobności, należy zostawić uchylone drzwi do pomieszczenia i zadbać, aby być w zasięgu wzroku innych. Można też poprosić drugiego pracownika o obecność podczas takiej rozmowy z wyłączeniem  rozmowy z psychologiem szkolnym  .

8. Nie wolno zachowywać się w obecności dzieci w sposób niestosowny. Obejmuje to używanie wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienie obraźliwych uwag oraz wykorzystywanie wobec dziecka relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).

Działania z dziećmi

1. Należy unikać faworyzowania dzieci.

2. Nie wolno utrwalać wizerunku dziecka (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie) dla potrzeb prywatnych. Dotyczy to także umożliwienia osobom trzecim utrwalenia wizerunków dzieci, jeśli dyrekcja nie została o tym poinformowana, nie wyraziła na to zgody i nie uzyskała zgód rodziców/opiekunów prawnych oraz samych dzieci.

4. Nie wolno przyjmować pieniędzy ani prezentów od dziecka.

5. Nie wolno wchodzić w relacje jakiejkolwiek zależności wobec dziecka lub rodziców/opiekunów dziecka. Nie wolno zachowywać się w sposób mogący sugerować innym istnienie takiej zależności i prowadzący do oskarżeń o nierówne traktowanie bądź czerpanie korzyści majątkowych i innych. Nie dotyczy to okazjonalnych podarków związanych ze świętami w roku szkolnym, np. kwiatów  czy drobnych upominków.

6. Decyzje dotyczące ucznia powinny zawsze uwzględniać jego oczekiwania, ale również brać pod uwagę bezpieczeństwo pozostałych uczniów.

 

Kontakt fizyczny z dziećmi

1.Nie wolno bić, szturchać, popychać ani w jakikolwiek sposób naruszać integralności fizycznej dziecka.

2. Nie wolno dotykać dziecka w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny. Jednocześnie jeśli uczeń potrzebuje np. przytulenia (bo jest np. bardzo smutny lub zdenerwowany) i zgadza się na kontakt pracownik musi działać z wyczuciem oraz szacunkiem.

3. Istnieją jednak sytuacje, w których fizyczny kontakt z dzieckiem może być stosowny i spełnia zasady bezpiecznego kontaktu i jest odpowiedzią na potrzeby dziecka w danym momencie, uwzględnia wiek dziecka, etap rozwojowy,  niepełnosprawność intelektualną lub fizyczną, płeć, kontekst kulturowy i sytuacyjny. Należy  zawsze kierować  się swoim profesjonalnym osądem, słuchając, obserwując i odnotowując reakcję dziecka, pytając je o zgodę na kontakt fizyczny (np. przytulenie) i zachowując świadomość, że nawet przy dobrych intencjach, taki kontakt może być błędnie zinterpretowany przez dziecko lub osoby trzecie i należy być przygotowanym na wyjaśnienie swoich działań.

4. Nie należy angażować się w takie aktywności jak łaskotanie, udawane walki z dziećmi czy brutalne zabawy fizyczne.

5. Kontakt fizyczny z dzieckiem nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy.

6. Jeśli pracownik wie, że uczeń doznał krzywdy, np. przemocy lub wykorzystania, powinien zachowywać się wobec niego szczególnie ostrożnie, z empatią, zrozumieniem  i delikatnością.

7. Podczas wycieczek szkolnych pracownik nie może spać w jednym łóżku ani  jednym pokoju z uczniem.

8. W wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach kontakt fizyczny z uczniem jest dozwolony, ale tylko wtedy, gdy jest potrzebny i bezpieczny. Dotyczy to m.in.:

1. pomocy uczniowi z niepełnosprawnością w czynnościach higienicznych – jeśli jest to konieczne i jeśli uczeń lub jego opiekun wyraził na to zgodę;
2. pomocy uczniowi z niepełnosprawnością podczas jedzenia;
3. pomocy uczniowi z niepełnosprawnością w poruszaniu się po szkole;
4. sytuacji, gdy małoletni nie jest w stanie samodzielnie wykonać czynności higienicznych lub innych o naturze osobistej (przedszkole), np. korzystanie z toalety, mycie się, przebieranie, przemieszczanie), pomocy udziela wyznaczony przez dyrektora  nauczyciel (po uprzednim ustaleniu z rodzicem zakresu udzielanej pomocy w sferze intymnej) z zachowaniem zasad ochrony intymności małoletniego.
5. zastosowania bezpiecznego chwytu lub innych działań, które są niezbędne do ochrony zdrowia lub życia ucznia albo innych osób, np.
   – w sytuacji silnej agresji ucznia, która zagraża innym lub jemu samemu,
   – w przypadku autoagresji (gdy uczeń chce zrobić sobie krzywdę),
   – w czasie ataku epilepsji lub innych nagłych przypadkach związanych ze zdrowiem i życiem;
6. udzielenia wsparcia emocjonalnego, np. poprzez poklepanie po ramieniu, uścisk dłoni, przytulenie, pogłaskanie po głowie lub plecach — zawsze po wcześniejszym zapytaniu ucznia o zgodę i tylko wtedy, gdy uczeń tego chce.

 

Kontakty poza godzinami pracy

Co do zasady kontakt z dziećmi powinien odbywać się wyłącznie w godzinach pracy i dotyczyć celów edukacyjnych lub wychowawczych.

1.Nie wolno zapraszać dzieci do swojego miejsca zamieszkania ani spotykać się z nimi poza godzinami pracy. Obejmuje to także kontakty z dziećmi poprzez prywatne kanały komunikacji (prywatny telefon, e-mail, komunikatory, profile w mediach społecznościowych).

2. Jeśli zachodzi taka konieczność, właściwą formą komunikacji z dziećmi i ich rodzicami lub opiekunami poza godzinami pracy są kanały służbowe (dziennik elektroniczny).

3. Jeśli zachodzi konieczność spotkania z dziećmi poza godzinami pracy, należy poinformować o tym dyrekcję, a rodzice/opiekunowie prawni dzieci muszą wyrazić zgodę na taki kontakt.

4. Utrzymywanie relacji towarzyskich lub rodzinnych (jeśli dzieci i rodzice/opiekunowie dzieci są osobami bliskimi wobec pracownika) wymaga zachowania poufności wszystkich informacji dotyczących innych dzieci, ich rodziców oraz opiekunów.

 

Bezpieczeństwo online

1, Należy być świadomym cyfrowych zagrożeń i ryzyka wynikającego z rejestrowania prywatnej aktywności w sieci przez aplikacje i algorytmy, ale także własnych działań  w internecie.  

2.Nie wolno nawiązywać kontaktów z uczniami i uczennicami poprzez przyjmowanie bądź wysyłanie zaproszeń w mediach społecznościowych.

3. W trakcie lekcji osobiste urządzenia elektroniczne powinny być wyłączone lub wyciszone,  a funkcjonalność bluetooth wyłączona na terenie szkoły.

 

Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi

 

1. Niedozwolony i nieakceptowalny jest każdy rodzaj agresji i przemocy fizycznej, werbalnej czy emocjonalnej.
2. Należy traktować każdego z szacunkiem, niezależnie od różnorodności osób, sprawności fizycznej i intelektualnej oraz sytuacji środowiskowej dziecka.
3. Otwarta, szczera i empatyczna komunikacja.
4. Rozpoznawanie własnych emocji i emocji innych.
5. Wyrażanie uczuć i potrzeb bez agresji lub obraźliwych słów.
6. Słuchanie drugiej strony.
7. W sytuacji konfliktu wysłuchanie i staranie się o zrozumienie perspektywy drugiej strony.
8. Zwrócenie się do neutralnej osoby(nauczyciela/wychowawcy//pedagoga/psychologa), która może pomóc w rozwiązaniu konfliktu, jeśli samodzielne rozwiązanie nie jest możliwe.
9. Szukanie sposobów rozwiązania konfliktu na drodze kompromisu. Określenie konsekwencji każdego z rozwiązań i wybór najlepszego dla obu stron, na zasadzie win-win, czyli wypracowanie/ znalezienie rozwiązania satysfakcjonującego obie strony. 
10. Rozumienie, że każdy popełnia błędy i dążenie do wybaczania.
11. Rozpoznawanie konfliktów, aby rozwiązywać je zanim eskalują.

 

ZAŁĄCZNIK NR 2 do Standardów ochrony małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej

Zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

1. Przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z edukacją, wypoczynkiem, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi Dyrektor uzyskuje informacje, czy dane tej osoby są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.

 

2. Osoba, o której mowa w ust. 1, przedkłada Dyrektorowi informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600), lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego oraz przedkłada Oświadczenie o niekaralności i zobowiązaniu do przestrzegania podstawowych zasad ochrony dzieci (załącznik nr 4).

 

3. Informacje, o których mowa w ust. 2, Dyrektor utrwala w formie wydruku i załącza do akt osobowych pracownika albo dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do działalności związanej z edukacją, wypoczynkiem, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi.

ZAŁĄCZNIK nr 3 do Standardów ochrony małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

KARTA INTERWENCJI

 

Imię i nazwisko dziecka
Osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia
Przyczyna interwencji (forma krzywdzenia)
Opis działań podjętych przez pedagoga/psychologa
Data	Działanie
Spotkania z opiekunami dziecka
Data	Opis spotkania
Forma podjętej interwencji (zakreślić właściwe)
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wniosek o wgląd w sytuację dziecka/rodziny, inny rodzaj interwencji (jaki?) …………………………
Dane dotyczące interwencji	Data	Nazwa organu, do którego zgłoszono interwencję
Wyniki interwencji: działania organów wymiaru sprawiedliwości, jeśli placówka uzyskała informacje o wynikach/działania placówki/działania rodziców

 

 

ZAŁĄCZNIK NR 4 do Standardów ochrony Małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

Monitoring standardów dla pracowników szkoły  – ankieta (załącznik nr 5)

PYTANIA	TAK	NIE
1. Czy znasz standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem obowiązujące w placówce, w której pracujesz?
2. Czy znasz treść Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem?
3. Czy potrafisz rozpoznawać symptomy krzywdzenia dzieci?
4. Czy wiesz, jak reagować na symptomy krzywdzenia dzieci?
5. Czy zdarzyło Ci się zaobserwować naruszenie zasad zawartych w Polityce ochrony dzieci przed krzywdzeniem przez innego pracownika?
5a. Jeśli tak – jakie zasady zostały naruszone? (odpowiedź opisowa)
6. Czy znasz metody i narzędzia edukacji dzieci i rodziców w zakresie przeciwdziałania ich krzywdzeniu?
7. Czy masz dostęp do danych kontaktowych placówek i instytucji zajmu­jących się pomocą i ochroną dzieci ?
8. Czy masz jakieś uwagi/poprawki/sugestie dotyczące Standardów ochrony małoletnich? (odpowiedź opisowa)

 

 

MONITORING STANDARDÓW DLA  UCZNIÓW KLAS III-VIII- ANKIETA

Ankieta jest anonimowa. Jej celem jest poznanie opinii uczniów na temat bezpieczeństwa w szkole oraz skuteczności działań podejmowanych w ramach Standardów Ochrony Małoletnich. Prosimy o zaznaczenie jednej odpowiedzi przy każdym pytaniu.

1. Czy czujesz się bezpiecznie w szkole?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

2. Czy wiesz, do kogo możesz zwrócić się o pomoc, jeśli spotka Cię coś niepokojącego?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

3. Czy znasz zasady obowiązujące w szkole dotyczące ochrony uczniów przed przemocą i krzywdzeniem?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

4. Czy nauczyciele i inni pracownicy szkoły reagują, gdy zauważą niewłaściwe zachowanie wobec uczniów?

☐ Zawsze
☐ Najczęściej
☐ Rzadko
☐ Nigdy
☐ Inne: ............................................

5. Czy w szkole jesteś traktowany(-a) z szacunkiem przez dorosłych?

☐ Zawsze
☐ Najczęściej
☐ Rzadko
☐ Nigdy
☐ Inne: ............................................

6. Czy uczniowie wiedzą, jak należy zachowywać się wobec siebie, aby wszyscy czuli się bezpiecznie?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

7. Czy wiesz, jak zgłosić sytuację przemocy, wyśmiewania lub innego zagrożenia?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

8. Czy szkoła prowadzi działania (np. zajęcia, rozmowy, spotkania) dotyczące bezpieczeństwa i ochrony uczniów?

☐ Tak, często
☐ Czasami
☐ Rzadko
☐ Nie wiem
☐ Inne: ............................................

9. Czy uważasz, że szkoła skutecznie dba o bezpieczeństwo uczniów?

☐ Zdecydowanie tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Zdecydowanie nie
☐ Inne: ............................................

10. Jak oceniasz funkcjonowanie Standardów Ochrony Małoletnich w Twojej szkole?

☐ Bardzo dobrze
☐ Dobrze
☐ Przeciętnie
☐ Wymagają poprawy
☐ Inne: ............................................

Dziękujemy za udział w ankiecie. Twoje odpowiedzi pomogą w doskonaleniu działań szkoły na rzecz bezpieczeństwa uczniów.

 

MONITORING STANDARDÓW DLA RODZICÓW ( OPIEKUNÓW PRAWNYCH)  – ANKIETA

Ankieta jest anonimowa. Jej celem jest poznanie opinii rodziców/opiekunów prawnych na temat skuteczności funkcjonowania Standardów Ochrony Małoletnich oraz poziomu bezpieczeństwa dzieci w szkole. Prosimy o zaznaczenie jednej odpowiedzi przy każdym pytaniu.

1. Czy uważa Pan/Pani, że Państwa dziecko czuje się bezpiecznie w szkole?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

2. Czy zna Pan/Pani zasady obowiązujące w szkole w zakresie ochrony małoletnich?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

3. Czy wie Pan/Pani, do kogo można zgłosić niepokojącą sytuację dotyczącą bezpieczeństwa dziecka?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

4. Czy szkoła przekazuje rodzicom informacje dotyczące Standardów Ochrony Małoletnich oraz zasad bezpieczeństwa?

☐ Zawsze
☐ Najczęściej
☐ Rzadko
☐ Nigdy
☐ Inne: ............................................

5. Czy uważa Pan/Pani, że pracownicy szkoły właściwie reagują na sytuacje zagrażające bezpieczeństwu uczniów?

☐ Zdecydowanie tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Zdecydowanie nie
☐ Inne: ............................................

6. Czy ma Pan/Pani zaufanie, że szkoła podejmie odpowiednie działania w przypadku zgłoszenia problemu dotyczącego bezpieczeństwa dziecka?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

7. Czy szkoła podejmuje działania profilaktyczne dotyczące bezpieczeństwa, przeciwdziałania przemocy i cyberprzemocy?

☐ Tak, w wystarczającym zakresie
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie wiem
☐ Inne: ............................................

8. Czy informacje przekazywane przez szkołę dotyczące bezpieczeństwa dzieci są dla Pana/Pani zrozumiałe i dostępne?

☐ Tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Nie
☐ Inne: ............................................

9. Czy uważa Pan/Pani, że Standardy Ochrony Małoletnich przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa uczniów?

☐ Zdecydowanie tak
☐ Raczej tak
☐ Raczej nie
☐ Zdecydowanie nie
☐ Inne: ............................................

10. Jak ocenia Pan/Pani funkcjonowanie Standardów Ochrony Małoletnich w szkole?

☐ Bardzo dobrze
☐ Dobrze
☐ Przeciętnie
☐ Wymagają poprawy
☐ Inne: ............................................

Dziękujemy za wypełnienie ankiety. Państwa opinie zostaną wykorzystane wyłącznie do okresowej oceny i doskonalenia Standardów Ochrony Małoletnich oraz podnoszenia poziomu bezpieczeństwa uczniów w szkole.

 

Monitoring standardów dla  uczniów z oddziału przedszkolnego i klas I-II- karta  rozmowy kierowanej i obserwacji dot. bezpieczeństwa dzieci i uczniów (w tym z SPE i NI) w ramach monitoringu Standardów Ochrony Małoletnich

I. Dane podstawowe

Placówka: ............................................................
Data: ............................................................
Osoba prowadząca: ............................................................
Funkcja: ............................................................
Klasa/grupa: ............................................................
Liczba dzieci/uczniów: ............................................................
Forma: ☐ rozmowa ☐ obserwacja ☐ mieszana

II. Grupa objęta obserwacją

☐ przedszkole
☐ klasa –I

☐ klasa –II

☐ uczniowie ze SPE / niepełnosprawnością
☐ trudności komunikacyjne / ASD
☐ inne: ............................................................

III. Obszary rozmowy i obserwacji

1. Poczucie bezpieczeństwa

Czy dziecko czuje się bezpiecznie w szkole/klasie?
☐ tak ☐ nie ☐ nie wie
Uwagi: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. Pomoc i wsparcie

Czy dziecko wie, do kogo może się zwrócić o pomoc?
☐ tak ☐ nie ☐ nie wie
Czy ma zaufaną osobę w szkole? ☐ tak ☐ nie ☐ nie wie
Osoba wskazana: ............................................................

3. Granice i bezpieczeństwo osobiste

Czy dziecko wie, że może powiedzieć „nie”?
☐ tak ☐ nie ☐ nie wie
Czy wie, że nikt nie może go bić, straszyć ani zawstydzać?
☐ tak ☐ nie ☐ nie wie

4. Relacje w grupie

☐ współpraca ☐ konflikty ☐ agresja ☐ wykluczanie ☐ poprawne relacje
Uwagi: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

5. Relacje z dorosłymi

☐ dzieci czują się wysłuchane
☐ dorośli reagują na problemy
☐ trudności w komunikacji
Uwagi: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

6. Rozumienie zasad bezpieczeństwa

☐ rozumie ☐ częściowo ☐ wymaga wsparcia

7. Komunikacja (jeśli dotyczy)

☐ werbalna ☐ obrazki ☐ AAC ☐ gesty ☐ wymaga uproszczeń

IV. Obserwacja ogólna

☐ bezpieczne dziecko ☐ wycofanie ☐ niepokój ☐ brak niepokojących sygnałów
Opis: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

V. Wnioski

1. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
2. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
3. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

VI. Rekomendacje

☐ zajęcia o bezpieczeństwie
☐ wsparcie psychologiczne
☐ rozmowa ponowna
☐ wskazanie osób zaufanych
☐ dostosowanie komunikacji
☐ dalsza obserwacja

Uzasadnienie: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

VII. Sytuacje niepokojące

☐ brak
☐ obserwacja
☐ interwencja zgodnie ze SOM
Opis: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

VIII. Podpis

Imię i nazwisko: ............................................................
Podpis: ............................................................
Data: ............................................................

 

ZAŁĄCZNIK NR5

do Standardów ochrony małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

PLAN WSPARCIA UCZNIA/DZIECKA

 

1. OPIS SYTUACJI DOMOWEJ, SZKOLNEJ/PRZEDSZKOLNEJ UCZNIA/DZIECKA (JEGO FUNKCJONOWANIA W SZKOLE/PRZEDSZKOLU, GRUPIE RÓWIESNICZEJ)

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

2. ROZPOZNANE POTRZEBY ROZWOJOWE I EDUKACYJNE:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

3. CELE WSPRACIA/POMOCY

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

4. DZIAŁANIA SŁUŻACE OSIAGNIĘCIU CELÓW WSPRACIA/POMOCY

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

5. OSOBA ODPOIWIEDZIALNA ZA WDROŻENIE I MONITOROWANIE REALIZACJI PLANU:

…………………………………………………………………………………………………

 

 

            DATA ……………………                       PODPISY OSÓB SPORZĄDZAJĄCYCH PLAN:

 

Aneks do załącznika nr 5 ZASADY USTALANIA PLANU WSPARCIA MAŁOLETNIEGO PO UJAWNIENIU KRZYWDZENIA (opis działań z komentarzem)

Gdy sygnały tylko pośrednio wskazują na krzywdzenie dziecka, trzeba je potwierdzić, aby mieć przesłanki do podjęcia interwencji.
Etapach postępowania:
1.    Rozpoznanie sygnałów, które mogą wskazywać na krzywdzenie dziecka.
2.    Sprawdzanie sygnałów poprzez zbieranie dodatkowych informacji.
3.    Analiza zebranych informacji – diagnoza problemu krzywdzenia dziecka.
4.    Zaplanowanie i przeprowadzenie interwencji w przypadku potwierdzenia krzywdzenia dziecka.

1.    Rozpoznanie sygnałów
Na pierwszym etapie potrzebna jest przede wszystkim wiedza o problemie krzywdzenia dziecka, która pomaga  w zauważeniu i prawidłowym rozpoznaniu sygnałów.
Potrzebna jest też oczywiście odpowiednia postawa – odpowiedzialność za powierzone dzieci                 i gotowość do reagowania w sytuacji zagrożenia ich dobra.

2.    Sprawdzanie sygnałów poprzez zbieranie dodatkowych informacji
W przypadku dostrzeżenia sygnałów przez szkołę  należy je zweryfikować, zbierając informacje pochodzące od innych pracowników placówki oraz zawarte w dokumentacji.
•    Pedagog szkolny/psycholog  :
–    zbiera informacje i koordynuje działania zmierzające do pomocy dziecku w szkole,
–    współpracuje z innymi instytucjami i osobami, np. kuratorem sadowym, pracownikiem socjalnym, dzielnicowym.
•    Nauczyciel wychowania fizycznego, edukacji wczesnoszkolnej, wychowawca oddziału przedszkolnego – mogą zauważyć ślady pobicia dziecka, niechęć dziecka do rozbierania się, oznaki bólu przy poruszaniu się itp. Przekazują informacje zgodnie z Polityką Ochrony Dzieci
•    Wychowawcy i nauczyciele – mogą zauważyć zaburzone zachowanie dziecka, które może być skutkiem krzywdzenia, niekiedy są też świadkami krzywdzących zachowań rodziców wobec dziecka na terenie szkoły. Przekazują informacje zgodnie z Polityką Ochrony Dzieci.
•    Dokumentacja szkolna – istotne są informacje o nieobecnościach dziecka, jego ocenach, adnotacje o zachowaniu dziecka.
•    Nawiązanie kontaktu z pracownikami innych służb i instytucji zajmujących się danym dzieckiem i jego rodziną. Może się okazać, że oni także dostrzegli sygnały krzywdzenia, mogą też podjąć działania w kierunku sprawdzenia informacji, które posiadamy.
3.    Potwierdzenie sygnałów z innych źródeł
W zweryfikowaniu  podejrzeń, że dziecko jest krzywdzone, zbiera się informacje pochodzące od różnych osób z jego otoczenia:
    innych dzieci z tej samej rodziny,
    rodziców dziecka,
    innych osób z rodziny,
    osób z dalszego otoczenia (np. sąsiadów, znajomych).

Jeśli do szkoły lub przedszkola uczęszczają inne dzieci z danej rodziny, warto porozmawiać z ich nauczycielami. Jest bardzo prawdopodobne, że one również są krzywdzone i w jakiś sposób to sygnalizują.
Przy ocenie prawdziwości sygnałów przyjmujemy zasadę, że jeżeli są one potwierdzone z kilku źródeł, wzrasta prawdopodobieństwo krzywdzenia.

4.    Analiza zebranych informacji – diagnoza problemu krzywdzenia dziecka
Po zebraniu wszystkich dostępnych informacji konieczna jest ich analiza, aby uzyskać obraz sytuacji dziecka, ocenić zagrożenia i możliwości wsparcia dla dziecka. Trzeba znaleźć odpowiedzi na poniższe pytania:
•    Czy sygnały wskazujące na krzywdzenie dziecka zostały potwierdzone przez informacje z innych źródeł? Kto jeszcze może mieć informacje o sytuacji dziecka?
•    Kto krzywdzi dziecko?
•    W jaki sposób?
•    Czy doszło do naruszenia prawa (to ważne, ponieważ Kodeks karny i ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nakładają na instytucje obowiązek zawiadamiania o przestępstwach popełnionych na szkodę dzieci)?
•    W jakim stopniu zagrożone jest bezpieczeństwo (zdrowie, życie, rozwój) dziecka?
•    Kto może być sojusznikiem dziecka w rodzinie?

5.    Zaplanowanie i przeprowadzenie interwencji w przypadku potwierdzenia krzywdzenia dziecka
W rodzinie, która krzywdzi dziecko, działają silne mechanizmy zaprzeczania, co sprawia, że nie widzi ona problemu i odrzuca pomoc. Celem interwencji jest przełamanie mechanizmów obronnych, pokazanie rodzinie prawdy o jej sytuacji i stworzenie warunków do korzystania ze specjalistycznej pomocy.

Podejmując interwencję, należy brać pod uwagę dynamikę systemu rodzinnego, a także rodzaj problemów, które uszkadzają jej funkcjonowanie. Każde działanie adresowane do jednej z osób w rodzinie może wpłynąć na zmianę w całym systemie, a tym samym na sytuację i bezpieczeństwo dziecka.

Najskuteczniejsze może być oddziaływanie na cały system (spotkania z wszystkimi członkami rodziny), jednak w przypadku rodzin dotkniętych alkoholizmem, kazirodztwem lub przemocą najczęściej nie jest to możliwe, szczególnie w pierwszej fazie pracy z rodziną. Dlatego konieczne jest oddziaływanie na każdą z osób osobno.

Z punktu widzenia ochrony i bezpieczeństwa dziecka niezwykle ważne jest znalezienie w rodzinie sojusznika, który będzie ochraniać dziecko „od wewnątrz” w czasie prowadzenia działań interwencyjnych. Użyteczne jest tu dokonanie rozróżnienia pomiędzy rodzicem, który krzywdzi dziecko w sposób aktywny, stosując wobec niego przemoc, a tzw. rodzicem „niekrzywdzącym”, który jest biernym świadkiem przemocy wobec dziecka, a czasami sam także jest ofiarą. Optymalny model interwencji polega na pozyskaniu do współpracy rodzica „niekrzywdzącego” jako sojusznika dziecka, podjęcie razem z nim działań skierowanych na powstrzymanie sprawcy przemocy i jednoczesne objęcie samego dziecka konieczną pomocą z zewnątrz. Model ten dotyczy sytuacji, w której krzywdzenie przybiera charakter przemocy.

W sytuacji, w której oboje rodzice krzywdzą aktywnie swoje dziecko,  trzeba od razu (równolegle z rozmowami interwencyjnymi z rodzicami) podejmować działania prawne – zawiadamiać prokuraturę/policję/wszcząć Procedurę Niebieskiej Karty.

Planując interwencję, stawiamy sobie pytanie, jakie działania należy podjąć, żeby:
    zapewnić dziecku bezpieczeństwo,
    wzbudzić motywację rodziny do rozwiązywania jej problemów i dokonania zmiany.

6.    Działania prawne
Działania interwencyjne mają na celu przygotowanie gruntu do udzielenia rodzinie różnych form pomocy: prawnej, psychologicznej, socjalnej, medycznej.

Kto powinien realizować te działania?
•    Interwencję powinna zainicjować osoba (instytucja), która rozpoznała sygnały krzywdzenia dziecka.
•    W poważniejszych przypadkach krzywdzenia dziecka konieczna jest współpraca interdyscyplinarna, w którą powinni być zaangażowani pracownicy różnych instytucji zajmujący się daną rodziną. W takiej sytuacji istotne jest, aby opracować wspólny plan działania oraz zdecydować, kto będzie koordynował i monitorował przebieg interwencji.
•    Sama interwencja, szczególnie jeżeli ogranicza się ona do działań prawnych, nie wystarczy, aby rozwiązać problemy rodziny. Konieczna jest pomoc, często długofalowa, i monitorowanie zmieniającej się sytuacji w rodzinie.

Data ………….……….

Pieczęć szkoły                         

 

ZAŁĄCZNIK NR6 

do Standardów ochrony małoletnich w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kołaczkowie

 

Rejestr zdarzeń podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia uczniów w roku szkolnym ………

 

Numer zdarzenia	Data  zdarzenia	Imię i Nazwisko ofiary przemocy – klasa/oddział	Kategoria zdarzenia incydent[1] podejrzenie przemocy stwierdzono przemoc	Rodzaj przemocy fizyczna psychiczna seksualna cyberprzemoc inna – jaka?	Numer teczki ochrony ucznia[2]     jeżeli stwierdzono podejrzenie przemocy lub przemoc

 

Podpis koordynatora

ochrony uczniów przed krzywdzeniem

……………………………………………………

 

SZCZEGÓŁOWE ZASADY UDOSTĘPNIANIA PERSONELOWI, MAŁOLETNIM I ICH OPIEKUNOM POLITYKI DO JEJ ZAZNAJOMIENIA I STOSOWANIA

 

1. Wszelkie dokumenty/procedury/polityki związane z wprowadzeniem Standardów Ochrony Małoletnich są udostępniane personelowi, małoletnim i ich opiekunom na żądanie.
2. Dokumenty te można również znaleźć na stronie internetowej szkoły pod adresem spkol@kolaczkow.edu.pl
3. Każdy pracownik ma obowiązek zapoznać się z ww. dokumentacją po zawarciu umowy o pracę.
4. Rodzice/opiekunowie małoletnich zapoznawani są z ww. dokumentami każdorazowo na początku roku szkolnego (udokumentowane na listach podpisami rodziców).
5. Zapoznanie się z ww. dokumentami każda osoba potwierdza swoim podpisem.

 

SKRYPT ROZMÓW Z AGRESOREM I OFIARĄ SZKOLNEJ PRZEMOCY

Działania ,,na gorąco”Ważne! Jeśli jesteś świadkiem przemocy, zareaguj stanowczo, by przerwać ten proceder. Ważne jest, by używać zdecydowanych, krótkich i zrozumiałych komunikatów: „stop”, „nie zgadzam się”, „koniec”. Niedopuszczalne jest, by obrażać ucznia za jego zachowanie, grozić mu, wyzywać go. Można natomiast mówić o negatywnym zachowaniu ucznia, co nie definiuje go jako osoby.

Co możesz zrobić?

1. Reaguj na każdy przejaw agresji.
2. Oceń, czy poradzisz sobie samodzielnie podczas interwencji, czy przyda ci się wsparcie.
3. Zachowaj spokój, wszelkie nazbyt emocjonalne reakcje mogą eskalować agresję.
4. Mów głośno, wyraźnie i powoli.
5. Przypomnij o zasadach i granicach.
6. Omów konsekwencje.
7. Zapewnij wsparcie poszkodowanemu.
8. Sporządź dokumentację zdarzenia.
9. Rozpocznij rozmowy indywidualne.

 

Schemat reakcji

1. Przerwanie zachowania agresywnego – powiedz: „stop!”; w razie potrzeby należy rozdzielić uczniów.
2. Wskazanie faktów – powiedz, co widzisz, unikaj ocen: „Kopiesz ją” „Ona tego nie chce”.
3. Przypomnienie zasad: „Złamałaś zakaz stosowania przemocy”.
4.  Wyrażenie własnego zdania: „Nie jestem w stanie zaakceptować tego, co robisz, nie masz na to mojej zgody”.
5. Zapowiedzenie konsekwencji i ich realizacja: „Powiadomię o tym wychowawcę i rodziców!”.
6. Monitorowanie sytuacji aż do całkowitego wyciszenia. Poinformowanie o oczekiwaniach: „Bardzo chcę, abyś przestała go popychać i wrogo komentować jego wygląd”.
7. Uniemożliwienie kontaktu między uczniami. Jeśli zauważysz taką potrzebę, rozdziel uczniów i dopilnuj, by w danym dniu nie mieli ze sobą kontaktu.

 

SKRYPTY DO ROZMÓW (według Metody Wspólnej Sprawy)

Skrypt do rozmowy z uczniami stosującymi przemoc

Czekasz na pierwszego ucznia (prowodyra). Bądź zrelaksowany. Kiedy uczeń wejdzie, poproś go, żeby usiadł. Popatrz na niego, potem poczekaj, aż on spojrzy na ciebie. Wystarczy zerknięcie. Wtedy zacznij.

Przebieg rozmowy

1. Słyszałem, że byłeś niemiły dla X. Opowiedz mi o tym. Jeżeli dziecko zaprzeczy, powiedz: „Tak, ale coś niemiłego przydarzyło się X. Opowiedz mi o tym”.

Wskazówki:

• Słuchaj tego, co ci opowiada uczeń – nie przerywaj.
• Nie przejmuj się długimi przerwami ciszy, daj uczniowi czas na pomyślenie.
• Nie oskarżaj ani nie obwiniaj.
• Staraj się unikać zadawania dodatkowych pytań.
• Zaakceptuj, jeżeli uczeń będzie uważał swoje zachowanie wobec tego innego ucznia za usprawiedliwione – może czuć do niego złość.
• Pracuj w kierunku zrozumienia, że X-owi dzieje się źle (ktokolwiek jest temu winny).

2. Wygląda więc na to, że X-owi dzieje się w szkole źle.

3. Rozumiem. Zastanawiam się, co mógłbyś zrobić, żeby pomóc X-owi w tej sytuacji.

Wskazówki:

• Zobacz, jakie rozwiązanie może uczeń wymyślić.
• Zachęcaj. Kiedy pojawi się coś praktycznego i odpowiedniego, powiedz: „Doskonale. Wypróbuj to przez tydzień, potem spotkamy się i zobaczymy, jak ci idzie. Do widzenia”.

Pamiętaj!

Powstrzymaj się od obwiniania, zawstydzania, grożenia i potępiania sprawcy. Na początku wyjaśnij sprawcy powody spotkania, wskaż fakty i zachowania, które przejawiał. Wysłuchaj sprawcy, a następnie poinformuj go, jakie konsekwencje poniesie. Porozmawiajcie o tym, jak można naprawić zaistniałą sytuację. Dobrym rozwiązaniem jest podpisanie kontraktu.Skrypt do rozmowy z ofiarą przemocy

Podczas rozmowy z uczniem, wobec którego użyto przemocy, twoja rola powinna sprowadzać się do doradztwa, pomagania w znalezieniu rozwiązania, dzięki któremu może on aktywnie działać na rzecz poprawienia sytuacji. Czasami może być potrzebna twoja pomoc, np. w przećwiczeniu zachowań asertywnych.

Przebieg rozmowy

1. Dzień dobry Y. Usiądź. Chcę z tobą porozmawiać, bo słyszałam, że przydarzyły ci się jakieś niemiłe rzeczy.

2. Wygląda na to, że masz już tego dosyć.

3. Czy uważasz, że jest coś, co mogłoby poprawić sytuację?

4. Dobrze. Spróbujesz tego przez następny tydzień, a potem porozmawiamy i zobaczymy, jak się sprawy mają. W porządku? To do zobaczenia.

Pamiętaj! Pozwól uczniowi opowiedzieć o tym, co go spotkało. Wysłuchaj, nie przerywając, nie oceniając. Postaraj się zrozumieć jego emocje i zachowania. Doceniaj wszelkie konstruktywne sposoby radzenia sobie z zaistniałą sytuacją. Poinformuj ucznia o działaniach, jakie masz zamiar podjąć. Ustalcie wspólnie dalsze sposoby działania mające na celu rozwiązanie sytuacji problemowej.

Skrypt do rozmowy z uczniem, który prowokuje

Jeżeli uczeń prowokuje do zachowań agresywnych, powinieneś także spróbować pomóc mu zdać sobie sprawę, że jego własne zachowania przyczyniają się do tej sytuacji i także on musi się zmienić.

Przebieg rozmowy

1. Dzień dobry Y. Usiądź. Chcę z tobą porozmawiać, bo słyszałam, że przydarzyły ci się jakieś niemiłe rzeczy.

2. Wygląda na to, że masz już tego dosyć.

3. Opowiedz mi więcej o tym, co się dzieje. Jak to wszystko się zaczęło?

4. Czy możesz wymyślić coś, co poprawiłoby sytuację?

5. Dobrze. Spróbujesz tak robić tydzień, a potem znowu porozmawiamy i zobaczymy, jak się sprawy mają. W porządku? To do zobaczenia.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA PRZEZ SZKOŁY W PRZYPADKU UJAWNIENIA ZDARZEŃ O CHARAKTERZE CYBERPRZEMOCY

Informacja o tym, że w szkole miała miejsce cyberprzemoc, może pochodzić z różnych źródeł. Osobą zgłaszającą fakt prześladowania może być poszkodowany uczeń, jego rodzice lub inni uczniowie – świadkowie zdarzenia, nauczyciele. Niezależnie od tego, kto zgłasza przypadek cyberprzemocy, procedura interwencyjna powinna obejmować:

• udzielenie wsparcia ofierze przemocy,
• zabezpieczenie dowodów i ustalenie okoliczności zdarzenia,
• wyciągnięcie konsekwencji wobec sprawcy przemocy oraz praca nad zmianą postawy ucznia.

1. Działania wobec zdarzenia

Pozyskanie informacji i przyjęcie zgłoszenia

• Jeśli wiedzę o zajściu posiada nauczyciel niebędący wychowawcą, powinien przekazać informację wychowawcy klasy, który informuje o fakcie pedagoga szkolnego i dyrektora.
• Pedagog szkolny i dyrektor wspólnie z wychowawcą powinni dokonać analizy zdarzenia i zaplanować dalsze postępowanie.
• Do zadań szkoły należy także ustalenie okoliczności zdarzenia i ewentualnych świadków.
• Warto zadbać o udział nauczyciela informatyki w procedurze interwencyjnej, szczególnie na etapie zabezpieczania dowodów i ustalania tożsamości sprawcy cyberprzemocy.
• Ze względu na potencjalne bardzo negatywne skutki cyberprzemocy dla ofiary, należy dążyć do jak najszybszego przerwania aktu.

Zebranie i zabezpieczenie dowodów

• Wszelkie dowody cyberprzemocy powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane. Należy zanotować datę i czas otrzymania materiału, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e-mail, numer telefonu komórkowego itp.) lub adres strony WWW, na której pojawiły się szkodliwe treści czy profil.
• Takie zabezpieczenie dowodów nie tylko ułatwi dalsze postępowanie dostawcy usługi (odnalezienie sprawcy, usunięcie szkodliwych treści z serwisu), ale również stanowi materiał, z którym powinny się zapoznać wszystkie zaangażowane w sprawę osoby: dyrektor i pedagog szkolny, rodzice, a wreszcie policja, jeśli doszło do złamania prawa.
• Na etapie zabezpieczania dowodów cyberprzemocy i identyfikacji sprawcy warto korzystać z pomocy nauczyciela informatyki.

Jak zarejestrować dowody cyberprzemocy?

• Zachowywanie wiadomości. W przypadku przemocy przy użyciu telefonu komórkowego ważne jest, by nie usuwać SMS-ów, MMS-ów, historii połączeń, które wskazują na jej wystąpienie. W przypadku przemocy w internecie również, jeśli to możliwe, warto zachować treści, które na nią wskazują. W niektórych sytuacjach, gdy krzywdzące kogoś treści są opublikowane w miejscu widocznym dla wielu osób (np. komentarze pod zdjęciami w serwisie społecznościowym, wpisy na forum klasowym), konieczne jest ich usunięcie. Wówczas przed usunięciem tych treści należy je zabezpieczyć.
• Wykonanie screenów (zrzut całego ekranu). Dobrym sposobem na zabezpieczenie dowodów jest wykonanie tzw. screena. Screen jest czymś w rodzaju zdjęcia tego, co aktualnie widać na monitorze komputera. Aby go wykonać, należy nacisnąć klawisz Print Screen (pozornie nic się nie dzieje) a następnie otworzyć dokument typu Word lub Paint i wybrać opcję: wklej. Dokument ze screenami należy zapisać na dysku komputera.
• Archiwizowanie treści rozmów. Korzystając z komunikatorów i czatów, warto uruchomić autoarchiwizację – opcję automatycznego zapisywania wszystkich prowadzonych przez użytkownika rozmów. Umożliwia ona śledzenie historii poszczególnych kontaktów, a także prosty i szybki dostęp do określonych zapisów. Jeśli dany komunikator lub czat nie ma funkcji archiwizacji wiadomości, warto wówczas kopiować treści rozmów i zapisywać je w dowolnym edytorze tekstu.
• Wykonanie zrzutu animacji ekranu. Innym sposobem na dokumentowanie tego, co dzieje się w internecie, jest korzystanie z programów do tzw. zrzutów z ekranu. Przy pomocy tego typu oprogramowania można dokonywać zapisu obrazu widocznego na monitorze. Zapis ten przypomina ostatecznie film przedstawiający wszystkie wykonywane czynności (prowadzone rozmowy, przeglądane strony itd.). Warto upewnić się, że oprogramowanie, z którego korzystamy, jest legalne.
• Wydruk. Dowodem przemocy w sieci może być również wydruk witryny internetowej, na której opublikowane są określone treści. Przy wykonywaniu wydruków należy zwrócić uwagę na to, by obejmowały one całe okno witryny – łącznie z paskiem tytułowym i znajdującym się na nim adresem strony. Wydruki stron warto opisać, podając dokładną godzinę ich wykonania.
• Zapis rozmów. Aby zabezpieczyć treści prowadzonych przy użyciu internetu rozmów lub innych dowodów w formie tekstu, można skopiować je z danego miejsca w internecie i zapisać w dowolnym edytorze, np. w Wordzie. W tej postaci zapisany plik należy zachować na dysku komputera. Korzystając z tej formy zachowywania dowodów, należy pamiętać, by w kopiowanym tekście nie dokonywać żadnych zmian. Ważne jest, by dokumentowany tekst był kompletny i zawierał wszystkie wypowiedzi, np. rozmowy na czacie. W przypadku tego typu zabezpieczania dowodów należy skopiować i zachować link do strony, na której treści te się znalazły. 
• Identyfikacja sprawcy/sprawców

Identyfikacja sprawcy cyberprzemocy jest niezwykle istotna i warunkuje dalsze postępowanie placówki.

• Wielu sprawców cyberprzemocy posługuje się „skradzioną tożsamością”, wykorzystując telefony innych uczniów, profile w serwisach społecznościowych, ich konta pocztowe itp. do wysyłania wiadomości bądź zamieszczania krzywdzących materiałów. Trudności z wykryciem „cyberagresora” mogą pojawić się również w sytuacji, gdy materiał przesyłany jest między telefonami komórkowymi drogą bezprzewodową lub wiadomości tekstowe na telefon wysyłane są z bramki internetowej.
• Jak pokazuje praktyka, w większości przypadków identyfikacja agresora nie jest zbyt trudna. Ofiary cyberprzemocy często potrafią wskazać sprawcę, którym najczęściej okazuje się kolega ze szkoły, bądź przynajmniej mają przypuszczenie, kto może nim być.
• Gdy ustalenie sprawcy nie jest możliwe, należy skontaktować się z dostawcą usługi w celu usunięcia z sieci kompromitujących lub krzywdzących materiałów.
• W przypadku gdy zostało złamane prawo, a tożsamości sprawcy nie udało się ustalić, należy bezwzględnie skontaktować się z policją.

 

Co może pomóc w identyfikacji sprawcy?

• Świadkowie. Inni uczniowie odwiedzający „obraźliwe” strony mogą posiadać informacje na temat ich autora, mogą też zidentyfikować numer telefonu komórkowego sprawcy, jeśli nie jest on zastrzeżony.
• Kontakt z dostawcą usługi internetowej. Może on nie tylko zablokować konto agresora lub usunąć szkodliwe treści, ale także podać dane sprawcy cyberprzemocy. Dane takie nie mogą być jednak udostępniane osobom prywatnym. Aby je pozyskać, konieczny jest kontakt z policją.
• Kontakt z operatorem sieci komórkowej w przypadku, gdy numer telefonu sprawcy jest zastrzeżony. Może on podjąć kroki w kierunku ustalenia sprawcy, jeśli otrzyma dane o dacie i godzinie rozmowy. Również w tym przypadku operator może udostępnić te dane tylko policji.

 

2. Działania wobec uczestników zdarzenia

Działania wobec ofiary cyberprzemocy

• Wsparcie psychiczne. Podobnie jak w przypadku innych form przemocy, ofiara cyberprzemocy potrzebuje pomocy i emocjonalnego wsparcia ze strony dorosłych. Musi także wiedzieć, że szkoła podejmie odpowiednie kroki w celu rozwiązania problemu. Podczas rozmowy z uczniem – ofiarą cyberprzemocy:

• zapewnij go, że dobrze zrobił, mówiąc ci o tym, co się stało,
• powiedz, że widzisz i rozumiesz, że jest mu trudno ujawnić to, co go spotkało,
• powiedz mu, że nikt nie ma prawa tak się zachowywać wobec niego,
• zapewnij go, że szkoła nie toleruje żadnej formy przemocy i że postarasz się mu pomóc, uruchamiając odpowiednie procedury interwencyjne,
• bądź uważny na pozawerbalne przejawy uczuć dziecka – zażenowanie, skrępowanie, wstyd, lęk, przerażenie, smutek, poczucie winy.

• Porada. Uczeń będący ofiarą cyberprzemocy powinien otrzymać poradę, jak ma się zachować, aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa i nie doprowadzić do eskalacji prześladowania. Poradź uczniowi, aby:

• nie utrzymywał kontaktu ze sprawcą, nie odpowiadał na maile, telefony itp.,
• nie kasował dowodów: e-maili, SMS-ów, MMS-ów, zdjęć, filmów i przedstawił je tobie lub innej osobie dorosłej,
• zastanowił się nad zmianą swoich danych kontaktowych w komunikatorach, zmianą adresu e-mail, numeru telefonu komórkowego itp.,
• jeśli korzysta z komunikatora, by ustawił go tak, żeby nikt spoza listy kontaktów nie mógł się z nim połączyć.

• Monitoring. Po zakończeniu interwencji warto monitorować sytuację ucznia, sprawdzając, czy nie są wobec niego podejmowane dalsze działania przemocowe bądź odwetowe ze strony sprawcy. Rodzice dziecka będącego ofiarą cyberprzemocy powinni być poinformowani o problemie i otrzymać wsparcie i pomoc ze strony szkoły. W rozmowie z nimi pedagog lub wychowawca przedstawiają kroki, jakie zostały podjęte w celu wyjaśnienia zajścia oraz zapewnienia bezpieczeństwa poszkodowanemu uczniowi, a także, jeśli to wskazane, proponują rodzicom i dziecku pomoc specjalisty (psychologa, pedagoga).

 

Ochrona świadków zgłaszających zdarzenie

Profesjonalną opieką należy otoczyć także świadków zdarzenia uczestniczących w ustalaniu przebiegu zajścia. Osoby podejmujące działania interwencyjne muszą mieć świadomość skutków, jakie działania te niosą nie tylko dla ofiar, ale i świadków zdarzeń.

• Ważne jest, by w wyniku interwencji nie narazić ich na zemstę i groźby ze strony sprawcy. Osoba, której uczeń zaufał, informując o jakimkolwiek akcie przemocy, a więc także cyberprzemocy, ma obowiązek postępować tak, by swoim zachowaniem i działaniem nie narazić świadka zgłaszającego problem.
• Postępowanie interwencyjne wymaga od wyjaśniającego sprawę dyskrecji i poufnego postępowania. Występowaniu w roli świadka często towarzyszą dramatyczne przeżycia – uczniowie boją się, że sami również mogą stać się obiektem prześladowań, obawiają się etykiety „donosiciela”. Pedagog powinien wzbudzić swoim zachowaniem zaufanie i poczucie bezpieczeństwa u takiego ucznia oraz wykazać dla niego zrozumienie i empatię.
• Niedopuszczalne jest konfrontowanie świadka ze sprawcą jako metody wyjaśniania sprawy czy ostentacyjne wywoływanie go z lekcji celem złożenia zeznań, ze względu na bezpieczeństwo i nienarażanie go na odwet ze strony agresora. Niezadbanie o tego rodzaju podstawowe zasady bezpieczeństwa może sprawić, że następnym razem uczeń nie podejmie działań na rzecz obrony słabszych i pokrzywdzonych i nie zgłosi zagrażającego zdarzenia.

 

Jak zachować się wobec świadka zgłaszającego cyberprzemoc?

• Powiedz, że dobrze zrobił, zgłaszając fakt przemocy.
• Powiedz, że wymagało to od niego wiele odwagi.
• Zapewnij o swojej dyskrecji.
• Nie ujawniaj jego danych, jeśli nie jest to konieczne (np. gdy sprawa została zgłoszona na policję).
• Pod żadnym pozorem nie konfrontuj go ze sprawcą.
• Zadbaj o jego bezpieczeństwo, nie upubliczniając jego udziału w sprawie.

 

Działania wobec sprawcy cyberprzemocy

Gdy sprawca cyberprzemocy jest znany i jest on uczniem szkoły, pedagog szkolny pełniący w szkole rolę koordynatora działań wychowawczych wobec uczniów wymagających szczególnej uwagi powinien podjąć dalsze działania.

• Rozmowa z uczniem sprawcą przemocy o jego zachowaniu:

• celem rozmowy powinno być ustalenie okoliczności zajścia, wspólne zastanowienie się nad jego przyczynami i poszukanie rozwiązania sytuacji konfliktowej,
• sprawca powinien otrzymać jasny i zdecydowany komunikat o tym, że szkoła nie akceptuje żadnych form przemocy,
• należy omówić z uczniem skutki jego postępowania i poinformować o konsekwencjach regulaminowych, które zostaną wobec niego zastosowane,
• sprawca powinien zostać zobowiązany do zaprzestania swojego działania i usunięcia z sieci szkodliwych materiałów,
• ważnym elementem rozmowy jest też określenie sposobów zadośćuczynienia wobec ofiary cyberprzemocy,
• jeśli w zdarzeniu brała udział większa grupa uczniów, należy rozmawiać z każdym z nich z osobna, zaczynając od lidera grupy,
• nie należy konfrontować sprawcy i ofiary cyberprzemocy.

• Powiadomienie rodziców sprawcy i omówienie z nimi zachowania dziecka:

• rodzice sprawcy powinni zostać poinformowani o przebiegu zdarzenia i zapoznani z materiałem dowodowym, a także z decyzją w sprawie dalszego postępowania i podjętych przez szkołę środkach dyscyplinarnych wobec ich dziecka.

• Objęcie sprawcy opieką psychologiczno-pedagogiczną:

• praca ze sprawcą powinna zmierzać w kierunku pomocy uczniowi w zrozumieniu konsekwencji swojego zachowania, zmiany postawy i postępowania ucznia, w tym sposobu korzystania z nowych technologii,
• jeśli szkoła posiada odpowiednie warunki, pomoc psychologiczna może być udzielona sprawcy na terenie szkoły,
• w uzasadnionym przypadku można w toku interwencji zaproponować uczniowi (za zgodą rodziców) skierowanie do specjalistycznej placówki i udział w programie terapeutycznym.

 

3. Sporządzenie dokumentacji z zajścia

• Pedagog szkolny jest zobowiązany do sporządzenia notatki służbowej z rozmów ze sprawcą, poszkodowanym, ich rodzicami oraz świadkami zdarzenia. Dokument powinien zawierać datę i miejsce rozmowy, personalia osób biorących w niej udział i opis ustalonego przebiegu wydarzeń.
• Jeśli rozmowa przebiegała w obecności świadka (np. wychowawcy), powinien on podpisać notatkę po jej sporządzeniu.
• Jeśli zostały zabezpieczone dowody cyberprzemocy, należy je również włączyć do dokumentacji pedagogicznej (wydruki, opis itp.).

 

 

4. Obowiązki szkoły w zakresie współpracy z policją i sądem rodzinnym

Cyberprzemoc może wypełniać znamiona różnych przestępstw, ale są one ścigane na wniosek pokrzywdzonego. W przypadku gdy rodzice/opiekunowie prawni zdecydują się na zgłoszenie sprawy do policji, szkoła może służyć wsparciem, np. kontaktując rodziców z odpowiednią jednostką.

Placówka oświatowa powinna powiadomić sąd rodzinny w sytuacjach, gdy pomimo zastosowanej procedury i dostępnych środków wychowawczych sprawca – uczeń szkoły kontynuuje działania naruszające bezpieczeństwo, dodatkowo – gdy rodzice/opiekunowie prawni odmawiają współpracy z placówką oraz szczególnie w sytuacji, gdy placówce oświatowej znane są inne przejawy demoralizacji.

[1] Opracowano na podstawie: Kołodziejczyk J., Agresja i przemoc w szkole. Konstruowanie programu przeciwdziałania agresji i przemocy w szkole, Sophia, Kraków 2004.

 

 

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA NAUCZYCIELI I SPECJALISTÓW

W SPRAWIE ZAPLANOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO – PEDAGOGICZNEJ

 

Uczniowi/uczennicy/dziecku ……………………………………………………………………...

 Klasy/grupy  ……….     na rok szkolny 20…./20…

 

1. Wnioski z diagnozy sytuacji  oraz z obserwacji i rozmów z uczniem/uczennicą/dzieckiem oraz rodzicami ucznia/uczennicy/dziecka:

1. mocne strony, predyspozycje, zainteresowania:

……………………………………………………………………………..

2. indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne:

………………………………………………………………………………

3. możliwości psychofizyczne:

……………………………………………………………………………….

4. trudności w funkcjonowaniu w szkole:

………………………………………………………………………………..

5. czynniki środowiskowe wpływające na trudności w funkcjonowaniu ucznia/uczennicy w szkole:

………………………………………………………………………………..

2. Planowanie pomocy psychologiczno – pedagogicznej.

W trakcie bieżącej pracy nauczycieli zaplanowano dostosowanie wymagań do indywidulanych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych (metody pracy, sposoby pracy, formy pracy, zasady, pomoce dydaktyczne, zewnętrzna organizacja nauczania, warunki sprawdzania i oceniania wiedzy) ułatwiające uczniowi/uczennicy/dziecku  uczenie się i funkcjonowanie w szkole/przedszkolu:

 

1. Dostosowanie wymagań wykorzystywane na wszystkich lekcjach/zajęciach: …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

2. Dostosowanie wymagań specyficznych dla danego przedmiotu/rodzaju zajęć:

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

3. Zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów:

 

Cele główne:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

Cele szczegółowe:

 

Lp.	Wychowawca, Specjalista	Główne kierunki pracy
1.	Wychowawca
2.	Psycholog
3.	Pedagog specjalny
4.	Pedagog
5.	Logopeda
6.	Terapeuta pedagogiczny

 

Podpisy członków zespołu:

………………………………………………………………………………………….

 

PONIŻEJ PLIKI DO POBRANIA:

Zalacznik_nr_3_do_Standardow_ochrony_maloletnich_w_Szkole_Podstawowej_im.docx

Aneks_do_zalacznika_nr_5_ZASADY_USTALANIA_PLANU_WSPARCIA_MALOLETNIEGO_PO_UJAWNIENIU_KRZYWDZENIA.docx

2_ZALaCZNIK_NR_1_do_Standardow_ochrony_maloletnich_w_Szkole_Podstawowej_im.docx

Zalacznik_NR_4_do_Standardow_ochrony_Maloletnich_w_Szkole_Podstawowej_im.docx

Zalacznik_Nr_5_do_Standardow_ochrony_maloletnich_w_Szkole_Podstawowej_im.docx

PROTOKOL_ZE_SPOTKANIA_NAUCZYCIELI_I_SPECJALISTOW.docx

ZALACZNIK_NR_2_do_Standardow_ochrony_maloletnich_w_Szkole_Podstawowej_im.docx

Zalacznik_nr_6__Wzor_rejestru_interwencji.docx

SKRYPT_ROZMOW_Z_AGRESOREM_I_OFIARa_SZKOLNEJ_PRZEMOCY.docx

SZCZEGOLOWE_ZASADY_UDOSTEPNIANIA_PERSONELOWI.docx

1_STANDARDY_OCHRONY_MALOLETNICH_SP_KOLACZKOW.docx